ANASAYFA

Boğazlar'a optik gözaltı

İstanbul'u felaketin eşiğine getiren kazaları önleyecek ve Boğazlar'daki geçiş güvenliğini sağlayacak bilgisayarlı radar kontrolü nihayet ihalaye çıkıyor

ŞEBNEM GÜNGÖR Ankara

Yıllardır "yılan hikayesine" dönen ve ancak İstanbul'u felaketin eşiğine getiren kazalarla gündeme gelen "Boğazlara radarlı gözaltı" nihayet başlıyor. Denizcilik Müsteşarlığı'nın önümüzdeki eylül ayında yapacağı ihaleyle, geçiş güvenliği için boğazların bilgisayar ağıyla tümüyle gözaltına alınması ve gemilerin taşıdıkları yüklerin bile anında belirlenmesi öngörülüyor.

Radar kontrolü çerçevesinde, İstanbul ve Çanakkale boğazlarının tamamı "gözaltı kapsamında" olacak. Boğaz trafiğini sürekli denetleyerek, anında müdahale edebilmek amacıyla, 8'i İstanbul Boğazı'nda, 5'i de Çanakkale Boğazı'nda olmak üzere toplam 13 radar istasyonu kurulacak.

Yükler anında tespit edilecek

İstasyonların faaliyete geçmesiyle birlikte, deniz trafiğinin güvenliğinin sağlanmasının yanısıra, Türkiye'yi tehdit edecek olası "yüklerin" anında tespiti de mümkün olacak. Kurulacak sistemle, deniz taşıtlarının taşıdıkları yükün cinsi, tümüyle kadar kapsamında olan boğazlara girdikleri andan itibaren, görüntülü bilgisayarlar aracılığıyla hemen tespit edilebilecek. Böylece, özellikle zehirli atık taşıyan tankerlerin, boğazlara girmeden durdurulmaları mümkün olabilecek.

İlk olarak 1993 yılında meydana gelen bir kaza nedeniyle, SHP-DYP koalisyonu döneminde gündeme gelen "radar" ihalesi, o dönemde Denizcilikten Sorumlu Devlet Bakanlığı SHP'de olmasına karşın, DYP'lilerin ihaleyi kendileri yapmak istemeleri nedeniyle kamuoyunda çeşitli kuşkulara yolaçmıştı. İhale "askerlerin karşı çıkması" ve kurulacak istasyon sayısının fazlalığını gerekçe gösterilerek, iptal edilmişti. İhalenin o dönem maliyeti, yaklaşık 3 trilyon lira olarak hesaplanmıştı.

Denizcilik Müsteşarlığı, 5 yıllık bir aradan sonra radar ihalesi için düğmeye bastı. Muhammen bedeli, 10 milyon doları yer ve sabit giderler, 30 milyon doları da teknik malzemeler için olmak üzere 40 milyon dolar (Yaklaşık 11 trilyon TL.) olarak belirlenen ihalenin şartnamesi, geçtiğimiz hafta 5 bin dolar bedelle satışa çıkarıldı. 21 Eylül tarihinde gerçekleştirilecek ihale için, istekli firmalara son güne kadar başvuruda bulunma hakkı tanındı. En az 10 uluslararası konsorsiyumun iştirak etmesi beklenen ihale için Müsteşarlık, geçici teminat bedelini 1 milyon dolar olarak belirledi.

Boğazlar'ın geçiş güvenliği ihalesinde, Türk armatörlere de "kıyak" yapıldı. Şartnameye konulan özel bir madde ile, ihaleyi hangi konsorsiyum kazanırsa kazansın, proje için gerekli tüm teknik malzemelerin, Türk Bayraklı gemilerle yapılması şartı getirildi.

13 radar istasyonu kurulacak

Boğaz trafiğini sürekli denetlemek amacıyla 8'i İstanbul Boğazı'nda, 5'i de Çanakkale Boğazı'nda olmak üzere toplam 13 radar istasyonu kurulacak. Radar istasyonlarının kurulacakları noktalar şöyle:

İstanbul Boğazı için - Garipçe, Yonburnu, Rumeli Kavağı, Beykoz, Çamlıca, Kandilli, Üsküdar, Ahırkapı.

Çanakkale Boğazı için - Zincirbozan, Umurbey, Poyraztepe, Tepe, Kumkale.