13/05/1998
Birleşmiş Milletler'in yan kuruluşu olan Uluslararası Denizcilik Örgütü İMO'nun Londra'daki toplantısı devam ederken, Hürriyet Rusya Federasyonu heyetinin önde gelen isimlerinden Vladimir Kotlyar ile görüşmeyi başardı.
Rusya ile diğer bazı ülkelerin hazırladığı, Türkiye'nin Türk Boğazları üzerindeki kontrolünün azaltılmasını hedefleyen raporun rafa kaldırılması üzerire Rus heyetinin ağız değiştirdiği dikkat çekerken Kotlyar ‘‘Rusya her zaman türkiye'nin dostudur. Biz Türkiye'nin taleplerine karşı çıkmıyoruz. Türkler şu iyi bilmeliler ki Rusya onların düşmanı değildir. Biz sadece hukuki meselenin açıklık kazanmasını istiyoruz’’ dedi. Vladimir Kotlyar'a sorduğumuz sorular ve yanıtları özetle şöyle:
Türkiye'nin seyir güvenliğini sağlayamadığı gerekçesiyle uluslararası bir komisyonun kurulmasını gündeme getirdiniz. Bu konuda görüşleriniz nelerdir ?
Bu çok yanlış. Biz böyle birşeyi söylemedik. Radar sistemleri IMO'da tartışılırken, Türkiye'ye IMO'dan 3-4 kişilik teknik bir heyetin gitmesini ve inceleme yapmasını teklif ettik. Komisyon değil, nasihat ve tavsiye vermesi açısından bir heyet dedik. Türk delegasyonu bunu ters bir şekilde algıladı.
1994 Boğazlar Tüzüğüne niçin Rusya bu kadar sert çıktı ?
Rusya federasyonunun bu tüzüğe karşı çıkışının iki nedeni var. Bİrincisi, Lozan anlaşması ile uluslararası bir komisyon tarfından bakılan Boğazların egemenliği Montrö anlaşması ile Türklere verildi. Türkiye'nin Boğazlardaki egemenliğini kabul ediyoruz. Ancak sözleşmenin serbest geçiş özgürlüğüne kısıtlamalar getirmesi yanlıştır. Böyle hassas bir konuda Türkiye bize yazılı bir bilgi vermedi. Açıklama yapacağını söyledi. Açıklamadan ziyade, değişiklikleri kağıt üzerinde okumak istediğimizi de bildirdik.
Türkiye'nin 94 tüzüğü, seyir güvenliğini sağlamak amacı ile alındı. Bu sizin de yararınıza değil miydi ? Boğazlarda meydana gelebilecek bir kazada İstanbul ve Çanakkale boğazlarının 15 gün kapatılma olasılığı var.
Türkiye'nin , seyir güvenliği için alacağı kuralları kabul etmeyeceğimizi söylemedik. Ancak Türkiye kuralları, değiştirmeden önce diğer ülkelere danışmalıydı. Boğazlar konusu çok hassas bir konudur. Biz bunun hukuki bir tereddüt olduğunu belirtiyor ve tek taraflı yapılmaması gerektiğini söylüyoruz. Sözleşme evlilik müessesesine benzer. Evlenirken her iki taraf da özgürlüğünden ödün verir.Bazı durumlarda birbirinize danışır, öyle karar alırsınız. İşte Türkiye bunu yapmadı.