Dünya kılavuz kaptanları İstanbul’daydı

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Genel Sekreteri Amiral Efthimios Mitropoulos, geçtiğimiz hafta Türkiye’de bir dizi ziyaretlerde bulundu. Önce 28 Haziran-2 Temmuz tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenen Uluslararası Kılavuz Kaptanlar Birliği (IMPA) 17. Genel Kurulu’nun açılışına katılan Mitropoulos, daha sonra Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım’ı Ankara’da ziyaret etti. Mitropoulos, buradan İzmir’e geçerek Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deniz İşletmeciliği ve Yönetimi Yüksekokulu'nun ev sahipliğinde gerçekleştirilen 11. Uluslararası Denizcilik Ekonomistleri Birliği (IAME) Kongresi'nde konuştu.

Mitropoulos, ilk durağı olan IMPA Genel Kurulu’nun açılışında 300’ü aşkın kılavuz kaptan delegeye hitaben bir konuşma yaptı. Genel Sekreter, konuşmasına tarihte ilk kılavuzluğun, altın postlu koçun peşinden Gürcistan'a giden Jason'un İstanbul Boğazı’ndan geçerken yerel bir kılavuz kaptandan yararlanmasıyla yapıldığını söyleyerek Türk Boğazlarından geçen gemilerin kılavuz kaptan almalarının önemine dikkat çekti.

Otel odalarından denize bakıldığında gemilerin İstanbul Boğazı'na dokunur gibi geçtiğinin görüldüğünü ifade eden Mitropoulos, “Bu da boğazlarda beceri, tecrübe ve yerel bilginin ne kadar önemli olduğunu göstermektedir” dedi. Mitropoulos, Türk Boğazları'nın kılavuzluğun ‘ruhani evi’ olduğunu dile getirerek, kılavuzun kendini görevine verdiğinde köprüde bulunanların omuzlarından büyük bir yükün kalktığını söyledi. Mitropoulos, IMO’nun Türk boğazlarında kılavuz kaptan alınmasını şiddetle tavsiye ettiğini hatırlatarak, Türk hükümetinin de aldığı emniyet tedbirleriyle üzerine düşeni yaptığını dile getirdi. Gemi Trafik Hizmetleri’ni öven Mitropoulos, sistemin 2005 sonunda tüm Marmara Denizi’ni kapsayacak bir şekilde genişletilmesinin memnuniyet verici bir gelişme olduğunu kaydetti. VTS’in bazı çevrelerce kılavuzluğu tehdit eden bir olgu olarak görülmesinin de yanlış olduğunu savunan Genel Sekreter, “VTS, kılavuzluk için bir araçtır. Denizcilikte uzaktan karar verilmesi mevcut teknolojiyle hiçbir zaman gündeme gelmeyecektir” dedi.

Amiral Perşembe Rotası’na konuştu

IMPA Genel Kurulu’nda Perşembe Rotası’nın sorularını yanıtlayan Mitropoulos, IMO’nun yeni stratejileri hakkında bilgi verdi. Örgüt’ün yaptırım gücü olan bir kuruluş olmadığını ve bir düzenleme organ olduğunu vurgulayan Mitropoulos, yakın zamanda IMO’nun yeni güçlere kavuşacağını belirtti. “Umuyoruz ki STCW (Gemi Adamlarının Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Standarları) sözleşmesinin başarılı bir biçimde yürürlüğe konmasını takiben, örgüte Gönüllü IMO Üye Ülke Denetim Tasarısı (Voluntary IMO Member State Audit Scheme) vasıtasıyla verilecek yeni güçlerle durum daha iyileşecek” diyen Mitropoulos, böylelikle IMO’nun koyduğu kurallar üzerinde denetim sağlayacağını kaydetti. IMO’da danışmanlık statüsü verilen sivil toplum örgütleriyle de iyi ilişkiler içerisinde olduklarını belirten Mitropoulos, “Onlar da kendi uzmanlık ve rekabet alanlarında IMO’nun düzenleyici yapısına uyum sağlamaktalar” dedi. Avrupa Deniz Emniyeti Ajansı (EMSA) hakkında da yorularda bulunan Mitropoulos, EMSA ile bir ilişkilerinin olmadığını, bu ajansın bir düzenleme organı olmadığını vurguladı. Mitropoulos, EMSA’nın Avrupa Komisyonu için çalıştığını ve IMO’nun kendisiyle mutabakata vardığı anlayış ışığında, kuralların AB üye ülkelerinin bayrağını taşıyan gemilerde uygulanmasını sağladığını vurgulayarak rakip olmadıklarını ifade etti. Mitropoulos ISPS hakkında da Perşembe Rotası’na şu açıklamalarda bulundu:

“ISPS Kodu doğrultusunda Gemi Güvenlik Zabitliği (SSO) yükü geminin yapısına ve kaptanın profesyonel takdirine bağlı olarak ya kaptanın ya da onun görevlendirdiği bir başka zabitin üzerinde olacaktır. Bu konu şirket güvenlik zabiti ile birlikte işbirliğinde olan kaptanın sorumluluğu nasıl gördüğüne ve ne kadar baskı hissettiğine bağlıdır. Eğer bu işin kendisinin yapabileceğini takdir ederse kendi üzerine alabilir. Eğer öyle değilse zabitlerinden birine delege eder”

IMPA Genel Kurulu’nun ardından Ankara’ya geçen Mitropoulos, burada da Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım’ı makamında ziyaret etti. Görüşme esnasında IMO'ya ilk kez denizci kökenli kişinin genel sekreter seçilmesini önemine işaret eden Yıldırım, Mitropulos'un Yunanistan'dan olmasının iki ülke arasında denizden köprü oluşturduğunu kaydetti. Mitropulos da, Türkiye'ye her gelişinde 'kendisini daha çok evinde hissettiğini', denizcilikte son yıllarda Türkiye'nin çok başarı kaydettiğini ifade etti. Mitropulos, gazetecilerin son yıllarda İstanbul ve Çanakkale boğazında tanker trafiğinin arttığını, buna paralel olarak IMO'nun bu geçişlerde kılavuz hizmeti alma konusunda yaptırım uygulayıp uygulamayacağı sorusunu yanıtlarken, boğazlardan geçen gemilerin kılavuzluk hizmetinden yararlanmamasını anlayamadığını ifade etti. “Halen kaptan olsaydım boğaz geçişinde mutlaka kılavuzluk hizmetinden faydalanırdım” diyen Genel Sekreter, IMO'nun boğazlardan geçişlerde kılavuzluk hizmeti alma konusundaki kararının ‘şiddetle tavsiye niteliğinde’ olduğunu belirtti.

Genel Sekreter, boğazlarda kılavuzluğun tavsiye niteliğinden öte bir yaptırıma gidilip gidilemeyeceğinin sorulması üzerine, kılavuzluk hizmeti almanın zorunlu hale getirilmesi konusunda teklif gelirse IMO'nun bunu çeşitli kademelerinde değerlendirerek, gerekli çalışmaları yapabileceğini söyledi. Mitropoulos, IMO'nun alt kademelerinden böyle bir teklif gelirse kararlarının ne olacağına ilişkin soruyu yanıtlarken de, bir grup ülkeden bu şekilde bir teklif gelirse tavsiyenin mecburiyete çevrilmesi için çalışmaların başlatılacağını kaydetti.

Ankara’daki temaslarının ardından 30 Haziran’da Uluslararası Denizcilik Ekonomistleri Birliği (IAME)'nin 11. Konferansı'nın açılışına katılan Mitropoulos, deniz taşımacığında güvenliğin sağlanmasına yönelik olarak yürürlüğe giren Uluslararası Gemi ve Liman Tesisleri Güvenlik Kodu’nun (ISPS) örgüte üye tüm ülkelerde tam olarak hayata geçirilemediğini söyledi. Genel Sekreter, 1 Temmuz'dan itibaren yürürlüğe girecek olan Uluslararası Denizcilik Güvenliği Kodu (ISPS) uygulamasının hayata geçirilmesi ile ilgili hayal kırıklığı yaşadıklarını söyledi. Daha önce yaptıkları birçok çalışmaya rağmen ancak 11 Eylül 2001'deki terörist saldırılardan sonra deniz taşımacılığındaki güvenlik sorunun gündeme geldiğini belirten Mitropoulos, IMO'ya üye devletlerin konsensusu ile yayımlanan ISPS Kodu’na geçişte doğru zamanlama yapamayan ülkelerin dikkatsiz davrandıklarını ve kendilerine terörist saldırı olmayacağına yönelik aşırı güven duyduklarını söyledi. “Ben şahsen daha iyi bir durumla karşı karşıya kalmayı umardım” diyen Mitropoulos, buna rağmen istatistiklerin her geçen gün iyileşme kaydettiğini, ISPS’in yürürlüğe girmesinden bir hafta önce denetlenen 66 ülkenin bayrağı altındaki gemilerin ISPS sertifikası alma oranının bir haftada yüzde 33’ten yüzde 41’e çıktığını belirtti. Genel Sekreter, “Bunun yanında limanların ISPS’e geçme oranı da yüzde 16,2’den yüzde 31,9’a ulaşarak neredeyse 5 iş gününde iki katına çıkmıştır. Bunun böyle devam etmesini dileyelim” diye konuştu.

Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım:Kılavuz kaptanlar, sürdürülebilir deniz emniyeti için kritiktir...

Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, geçen yıl İstanbul Boğazı'ndan 47 binden fazla gemi geçtiğini ve bunların sadece yüzde 46'sının kılavuz kaptan aldığını belirtti.Yıldırım, "Bu oran tatmin edici değildir. Biz bütün gemilerin kılavuz kaptan almalarını arzu ediyoruz" dedi.

"Yüksek Riskli Deniz Alanları İçin Yüksek Kalitede Kılavuzluk" ana teması ile İstanbul'da başlayan Dünya Kılavuz Kaptanlar Birliği'nin (IMPA) 17. Dönem Genel Kurulu’nda konuşan Yıldırım, Türkiye’nin gelenekler ve medeniyetle ülkesi olduğunu hatırlatarak “Bu nedenle Türk Kılavuz Kaptanlar Derneği’nin IMPA üyelerine Türk misafirperverliğini göstereceğinden kuşkum yok” dedi. Kongrenin NATO Zirvesi ile çakışması dolayısıyla, kongreye katılanların sıkıcı anlar yaşayabileceklerini de sözlerine ekleyen Yıldırım, bundan dolayı da konuklardan özür dilediğini belirtti.

Denizciliğin Türkiye’ye bir miras olduğunu ifade eden Yıldırım, coğrafi konumundan ötürü Türkiye’nin denizci olmaktan başka bir çaresi olmadığına dikkati çekti. Yıldırım, “Geleneksel olarak denizci bir ülkeyiz. Anadolu yarımadası ve iki önemli boğazı elinde tutan bir ülke olarak denizci olmak dışında şansımız zaten hiç olmamıştır” dedi.

Denizciliğin usulararası kimliğine de değinen Yıldırım, bu sektörün küresel ulaştırmada

IMO A.960(23)’e uyumlu kılavuzluk mevzuatı geliyor

Denizcilik Müsteşarlığı’nın kılavuzlukla ilgili iki yeni mevzuat üzerinde çalıştığını belirten Yıldırım, “Bunlardan birisi kılavuz kaptan yeterlilikleri ile ilgili diğeri ise kılavuz kaptanlar teşkilatı yönetmeliği” dedi. Yeni mevzuatların AB uygulamaları ve IMO’nun A.960(23) kodlu Kılavuz Kaptanların Eğitim Belgelendirme ve Çalışma Usülleri hakkındaki Genel Kurul kararıyla uyumlu olacağını ifade etti. Yıldırım mevzuat taslağının önümüzdeki günlerde ilgili kurumlara sunulacağını söyledi.

stratejik bir öenm taşıdığını vurguladı. Yıldırım, dünya ticaretinin yüzde 90’ının deniz yoluyla yapıldığına dikkati çekerek, “Gün geçtikçe, denizlerin gemiler, yükler ve gemilerde çalışan denizciler için daha güvenilir olması doğrultusunda uygulanan uluslararası düzenlemeler sıkılaştırılmaktadır” dedi. Denizlerin emniyetli ve temiz olmaması halinde, hiç bir ticari faaliyetin sürdürülebilir olamayacağına işaret eden Yıldırım, bu konuda kılavuz kaptanlara da büyük iş düştüğünü söyledi. “Kılavuz kaptanlar sürdürülebilir deniz emniyeti için kritiktir” diyen Yıldırım, emniyetin de bir fiyatı olduğunu ve bu yüzden ticari menfaatlerle emniyetin çakışabileceğini ifade etti. Yıldırım bu nedenle, emniyet menfaatleriyle ticari menfaatlerin arasında bir denge kurulması gerektiğini vurgulayarak, sürdürülebilirliğin tek amaç olması gerektiğinin altını çizdi.

Boğazlar konusunda açıklamalarda bulunan Yıldırım, geçen yıl İstanbul Boğazı'ndan 47 binden fazla gemi geçtiğini ve bunların sadece yüzde 46'sının kılavuz kaptan aldığını belirtti.Yıldırım, "Bu oran tatmin edici değildir. Biz bütün gemilerin kılavuz kaptan almalarını arzu ediyoruz" dedi. Buna karşılık kılavuz kaptan alma istatistiklerin sürekli bir iyileşmenin görülmeye başladığını belirten Yıldırım, 1990’lı yıllarda yüzde 30’larda olan kılavuz kaptan alma yüzdesinin, Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (IMO) 827 nolu ‘Türk boağzlarında kılavuz kaptan alınmasını şiddetle tavsiye eden’ kararıyla artmaya başladığını söyledi. Yıldırım, “Bizim mevzuatlarımız da IMO kararlarına paraleldir. Deniz emniyeti konusunda tüm sözleşmelere imza koyuyoruz. Boğazlarda bir deniz trafik düzenleme sistemi oluşturduk ve üstümüze düşeni yapıyoruz” dedi.

IMPA Başkanı Hein Mehrkens: Boğazlar’da kılavuz kaptan alma oranı ürkütücü

Dünya Kılavuz Kaptanlar Birliği (IMPA) Başkanı Hein Mehrkens, 17. IMPA Kongresi’nin açılışında yaptığı konuşmada boğazlara dikkat çekti. İstanbul Boğazı’ndan günde 135 gemi geçtiğini, bunların sadece yüzde 45’inin kılavuz kaptan aldığını ve geçen gemilerin yüzde 30’unun da petrol tankeri olduğunu hatırlatan Mehrkens, “Bu rakamlar beni ürküttü” dedi.

İstanbul'un binlerce yıllık tarihi ve geçmişiyle denizcilerin çok yakından tanıdığı bir merkez olduğunu vurgulayan Mehrkens, Boğazlar'dan geçen gemilerin sadece yüzde 45'inin kılavuz kaptan aldığına ve gemilerin yüzde 30'unun petrol taşıdığına işaret etti.

Konuşmasında günde 135 geminin geçtiği İstanbul Boğazı’nın kıyısında yemek yerken, ne kadar yoğun bir trafik olduğunu gözlemleme fırsatı bulduğunu söyleyen Mehrkens, geçen gemiler dışında yoğun bir yolcu taşımacılığının çok güçlü akıntılar ve sert dönüşler eşliğinde yapıldığına dikkati çekti. İstastistiklerin ise kendisini ürküttüğünü kaydeden Mehrkens, “Bu darboğazlardan geçmek büyük bir denizcilik becerisi gerektirmektedir. Türk Boğazları’nda muhakkak ki kılavuzluğun çok yüksek kalitede sağlanması gerekiyor” dedi.

Kılavuzluk mesleği hakkında dünyanın çeşitli yerlerinde ortaya atılan çelişkiler olduğunu ifade eden Mehrkens, bu çelişkilerin 400 yıl öncesine dayandığını anlattı. “Eskiden bir çok kaptan yasadışı kılavuz kaptan kullanmak zorunda kalıyordu. 28 Ekim 1639’da ise Hambyrg’ta ilk kez kılavuzluğun yasal ve zorunou olduğuna dair bir muhtıra yayımlanmıştı” diyen Mehrkens, o günlerde kılzvuzluğun deniz emniyeti için zorunlu kılındığını aktardı.

Bugün ise bazı armatör ve kiracıların kanunların etrafından dolaşarak serbest piyasa ekonomisi adı altında maliyetleri azaltmaya çalıştıklarını ifade eden Mehrkens, “Kılavuzluk faaliyeti yasal bir zemine oturtulamazsa, yasal olmayan kılavuzlar ve tekeller türer” dedi. Mehrkens, kılavuzların kendi bilgi ve tecrübeleriyle hareket edebildikleri zaman başarılı olabileceklerini ifade ederek, kılavuzun güvenli geçişlerde kilit görevi bulunduğunu söyledi. “Emniyet bir hizmettir ve hizmetin bir fiyatı vardır” diyen Mehrkens, fiyattan kaçmanın ise, emniyete zarar vereceğini savundu.

Denizcilik Müsteşar Yardımcısı Sıtkı Ustaoğlu: Boğaz kılavuzluğu devlette kalacak

Denizcilik Müsteşar Yardımcısı Sıtkı Ustaoğlu, Boğazlar'daki kılavuzluk hizmetlerinin devlet elinde kalacağını, şu anda özelleştirme kapsamında olan Türkiye Denizcilik İşletmeleri'nden (TDİ) alınıp Kıyı Emniyeti Gemi Kurtarma İşletmeleri'ne (KEGKİ) devredileceğini açıklayarak, yaşanan özelleştirme tartışmasına son noktayı koymuş oldu. Ustaoğlu’nun limanlarda kar içermeyen bir organizasyon düşünüldüğü yönündeki açıklaması ise dikkati çekti.

Ustaoğlu, Dünya Kılavuz Kaptanlar Birliği'nin (IMPA) Genel Kurulu'nda düzenlenen panelde, “Kılavuz Kaptanlık Mesleğinin Kamusal Yönü: Türkiye'nin Bakış Açısı” konulu bir sunum yaptı. Sunumunda kılavuzluğun bir devletin egemenlik hakkının parçası olduğunu vurgulayan Ustaoğlu, günümüzde çevre ve güvenlik konusunda endişelerin arttığına işaret ederek, kılavuzluk hizmetlerinde kamu yararının düşünülmesinin önemine dikkati çekti.

Kılavuzlukta en önemli meselenin sorumluluğun paylaşımı olduğunu dile getiren Ustaoğlu, “Kılavuz gemide doğrudan gemiyi kumanda etmek zorunda. Gemi kaptanının bundan nasıl sorumlu olacağı sıkıntısı doğuyor. Kılavuz kaptanın sorumluluğu idari sorumluluk olacak, tazminat sorumluluğu olmayacak” şeklinde konuştu.

Türkiye'deki kılavuzluk hizmetlerini Boğazlar'daki ve limanlardaki kılavuzluk hizmetleri olmak üzere ikiye ayrıldığını hatırlatan Ustaoğlu, Boğazlar'daki hizmetlerin isteğe bağlı, limanlardakinin ise zorunlu olduğunu kaydetti. Ustaoğlu, “Boğazlar'daki kılavuzluk hizmetleri devlet elinde kalacak. Şu anda özelleştirme kapsamında olan TDİ'den alınıp Kıyı Emniyeti Gemi Kurtarma İşletmeleri'ne devredilecek. Limanlar için ise henüz tam yapı kesinleşmemekle beraber kar amacı gütmeyecek bir organizasyon düşünülüyor” diye konuştu.

DTO Meclis Başkanı Erol Yücel: Kılavuzluk tüm boğaz ve limanlarda mecburi olmalı

Deniz Ticaret Odası (DTO) Meclis Başkanı Erol Yücel, Türk Boğazları'nda seferde bulunan gemilerin kılavuz kullanma zorunluluğu bulunmadığını belirterek, ''Kılavuz kullanımı bütün boğazlar ve limanlarda mecburi olmalıdır'' dedi. Dünya Kılavuz Kaptanlar Birliği'nin (IMPA) Genel Kurulu'nda düzenlenen panelde konuşan Yücel, DTO'nun denizlerde emniyetli seferlere çok önem verdiğini kaydetti. Boğazlarda ve küçük limanlarda seferlerin kolay olmadığını belirten Yücel, İstanbul'da yaşayan milyonlarca insanın, ham petrol yüklü gemilerin patlaması halinde büyük bir tehlikeyle karşı karşıya kalabileceğine dikkat çekerek, ''Bu kontrolsüz seferler ne kadar devam edecek'' şeklinde soru yöneltti.

Kazaların en önemli nedenlerinin ise insan hatası olduğunu vurgulayan Yücel, kılavuzluk hizmetlerinin de uluslararası standartlara uygun olması gerektiğini kaydetti.

İspanya Kralı Juan Carlos’un Onursal Başkanlığı’nı yaptığı Uluslararası Kılavuz Kaptanlar Birliği’nin (IMPA) 17. Olağan Genel Kurulu’nun açılışında kralın da mesajı okundu. İspanya’nın Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) daimi temsilcisi Kaptan Esteban Pacha Vicente tarafından okunan mesjada İstanbul’un önemine değinen Kral Juan Carlos, denizde emniyet konularının bu toplatında ele alınmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. IMPA’nın birleştirici gücüne dikkati çeken Carlos, böyle birleşmelerin de dünyanın her yerinden gelen kılavuz kaptanların bilgi ve tecrübelerini paylaşması için son derece uygun bir ortam olduğunu kaydetti.

(Haber: Dünya Gazetesi Perşembe Rotası eki; 08 Temmuz 2004; Fotoğraflar: TUMPA)