Boğazlardan yılda 110 milyon tonu
aşan petrol geçişini frenleyecek yönetmelik ve uygulama ortalığı
karıştırdı. Yönetmelik küçük ve tehlikesiz gemilere geçiş önceliği
verince, büyüklerin bekleme süresi arttı, trafik sıkıştı. 50'den
fazla gemi geçiş için kuyruk yaptı.
BAKÜ-Ceyhan'a temel atan devlet,
Türk Boğazları'nın güvenlik tedbirlerini de artırdı. Önceki gün
uygulamaya alınan yeni Boğaz Deniz Trafik Düzeni Tüzüğü, tehlikeli
yük taşıyan gemilerin geçişlerini zorlaştırdı. Yeni uygulama
nedeniyle Boğaz girişinde bekleme yapan gemi sayısı bir anda 50'yi
aşınca, Deniz Ticaret Odası (DTO) yeni uygulamaya karşı çıktı.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkan Vekili de olan DTO
Başkan Vekili Halim Mete, yeni uygulama başlar başlamaz boğazda 50
gemilik kuyruk oluştuğunu belirterek, ‘‘Uluslararası geçiş yolu
kuralları Uluslararası Denizcilik Örgütü tarafından belirlenmiştir.
Elbette Türkiye ulusal kararlar alabilir ancak bu kararlar geçişi
engelleyemez. Yeni uygulama ile istenen belge sayısı 10'u aştı.
Sanki geçiş izni değil de teşvik belgesi verecekler. Dünyada bu
belgelerin istendiği başka ülke yok’’ dedi. Türk Boğazları'ndan
geçişi düzenleyen deniz trafik düzeni tüzüğünün oluşturulması
amacıyla yıllardır uluslararası çapta uğraş verdiklerini anlatan
Halim Mete şöyle konuştu: ‘‘Trafik ayrım şemalarının tesisi ancak
IMO onayı ile oluyor. Temeli uluslararısı sözleşmenin 10'uncu
maddesidir. 1994'te trafik ayırım şemaları yürürlüğe girdi. Eş
zamanlı olarak milli mevzuat hazırlandı ve tüzük, kurallar ve
tavsiyeler de yayınlandı. O zaman bile petrol geçişini önlemekle
suçlanmıştık ve biz de güvenlik nedeniyle bu önlemleri aldığmızı,
uluslararası hukuka uygun olarak bunu yaptığımızı söylemiştik. Şimdi
başlatılan uygulama sayesinde uluslararası bir kampanya ile karşı
karşıya kalacağız. Montrö Sözleşmesi bile gündeme getirilecek.’’
Denizcilikten Sorumlu Devlet Bakanı Ramazan Mirzaoğlu ise yeni
uygulamayı savundu ve bunun zorunlu olduğunu söyledi. Mirzaoğlu,
uygulamanın birçok özelliği ile milli bir mesele olduğunu belirterek
şunları söyledi: ‘‘Evet, Türk Boğazları'nda yeni uygulama esasları
tesbit ettik. Buna göre önce küçük gemiler geçecek. Sonra orta
büyüklükte olanlar ve en son olarak da büyükler ve tehlikeli yük
taşıyanlar geçecek. Bundan önceki uygulamada önce gelen önce
geçiyordu. Şimdi biz Boğaz güvenliğini esas alan yeni uygulama
başlattık. Çünkü Türk Boğazları'ndan yılda 110 milyon ton ham petrol
geçiyor. Bakü-Ceyhan'dan bir yılda geçecek petrolün 50 milyon ton
olduğu düşünülürse Boğazlarımız şu anda iki Bakü-Ceyhan kadar
olmuş.’’ Mirzaoğlu, İstanbul'daki 10 milyon insanın can emniyeti ve
çevre kirliliği riskini yok etmek için Boğazlardan tehlikesiz yük
taşıyanların geçişine öncelik verdiklerini söyledi.
Montrö de Boğazların emniyetini istiyor
DENİZCİLİKTEN Sorumlu Devlet Bakanı Ramazan Mirzaoğlu, yeni
uygulamanın Montrö Sözleşmesini gündeme getireceği yolundaki
eleştiriyi şöyle yanıtladı: ‘‘Montrö'ye göre İstanbul uluslararası
gemi trafiğine açık ama emniyetli geçiş olmak kaydıyla. Eğer biz
tedbir almazsak şu andaki petrol ve tehlikeli madde geçiş miktarı
ikiye katlanır. O zaman da kaza riski iki misli artar. Bizim
amacımız İstanbul Boğazı'nı tehlikesiz yük taşıyanlar için cazip
hale getirmektir. Tabii ki aynı zamanda da tehlikeli yük taşıyanlara
karşı da emniyeti sağlamaktır. Bu devletin kararıdır.’’ Mirzaoğlu,
tehlikeli yük taşıyanların geçişinin gecikmesinin de boğazların
emniyeti için gerekli normal bir sonuç sayılması gerektiğini
söyledi.
03.10.2002 Tarihli Hürriyet Gazetesi'nden alıntıdır.
