Berlin, 08/10/2001 (BYE) --- Tirajı 410 bin olan Süddeutsche Zeitung'un 06-07 Ekim 2001 tarihli sayısında, Christiane Schlötzer imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan İstanbul çıkışlı yorumun çevirisi şöyledir:

Hayalet gemi yine de geçiyor. Motorsuz ve dümensiz bu dev, 467 günden beri ölü bir balina gibi hareket ediyor. 309 metre boyunda, 73 metre genişliğinde, paslı bir hayvan. Bu dev Varyag isminden vazgeçti ama şu ana kadar kendi yönünü de bulamadı: Aslında bu gemi Rus uçak gemisi Kuznetsov'un kardeş gemisi olacaktı. On yıl önce Sovyetler Birliği çökünce, bu canavar, Ukrayna'nın mülkiyetine geçti. Ukrayna bu sorunlu mirası üç yıl önce, Çin'in güney kıyılarındaki eski Portekiz adası Macao'daki "Agencia Turistica e Diversoes Chong Lot Limitada" isimli bir firmaya satmıştı. Firma bu çelik yığınını yüzen bir kumarhane olarak değerlendirmeyi istiyordu. Bu paslı platformun üstünde bir de lüks otel inşa edilecekti. Aslında kendi motorları olmadığı için gemi bile olmayan bu geminin Çin'e gidebilmesi için bir iğne deliğinden geçmesi gerekiyor: Yani Boğaziçi'nden.

Boğaziçi, gerçi uluslararası bir geçit yolu, ama bu rota doğrudan milyonlarca insanın yaşadığı bir metropol olan İstanbul'un içinden geçeceği için Türk Hükümeti Varyag'ın geçişine kırmızı ışık yaktı. Bir yıldan daha uzun süreden beridir Hollandalı gemi firması ITC'den Joop Timmermanns'ın gemiyi Karadeniz'den çekerek çıkarmasından başka bir yol kalmadı. Varyag'ı Çin'e götürecek olan Timmermanns, bugüne kadar pekçok sayıda zor iş almış. "Bizim savaş zamanında Süveyş Kanalında sıkışıp kalan gemilerimiz bile oldu" diyor. Ama üç futbol sahası büyüklüğündeki bu hayalet gemi gibi bir olayla, kendi gemicilik firması daha önce hiç karşılaşmamış.

Timmermanns, cuma günü Süddeutsche Zeitung'a 10 Ekim'de işe başlayabilmeyi umut ettiğini söyledi. Türk Hükümeti, Ankara'nın istediği bütün güvenlik önlemlerinin alınması koşuluyla, Varyag'ın Boğaziçi ve Çanakkale'den geçmesine izin verdi. Daha bazı görüşmelerin yapılması da gerekiyor. Ama bugüne kadar Çin hükümeti defalarca geçiş güvenliğinin sağlanması için gerekli herşeyin yapılacağına dair garanti verdi.

Pekin'in bu dev yüzen gövdeye büyük bir ilgisi olduğu anlaşılıyor, hatta bu ilgi öyle büyük ki, Çin Hükümeti Boğaz'dan yapılacak geçişe karşılık olarak yılda iki milyon turisti, Türkiye'ye göndermeyi teklif etti. Türkler bunu memnunlukla karşıladılar ama bu Ankara için yeterli değildi. Ankara, sigorta yapılmasını ve Pekin'in Boğazlar'da meydana gelebilecek bir kaza için devlet garantisi vermesini istedi. Türk Sahil Korumasının komutanı H. Tulgar, Varyag'ın geçişindeki kaza riskinin yüzde 30 olduğunu hesaplıyor. Bu, motor ve dümeni olan bir geminin taşıdığından on kat daha fazla bir risk. Tulgar, herhangi bir kazanın olması halinde Boğaz'ın altı ay boyunca kapalı kalacağını da tahmin ediyor. Zaten dar su yollarındaki gemi trafiği fazlasıyla yoğunken ve sürekli olarak kazalar olurken, böyle bir şey tam bir felaket olur.

Timmermanns ve onun tecrübeli yardımcıları ise herhangi bir kaza olmadan bu geçişi yapacaklarından eminler. Türk makamları, Topkapı Sarayı'nın önünden ve Sultan Ahmet Camii'nin görüş mesafesinden gerçekleşecek bu geçişin, dokuz ile on saat arasında süreceğini tahmin ediyorlar. Bu süre içinde deniz yolu diğer gemiler için kapatılacak. Çin Hükümeti, Varyag'ın Ekim ortasından önce yola çıkarılmasını istiyor ama son söz Türk Başbakanı Bülent Ecevit'e bırakılmış durumda. Denizcilikten Sorumlu Devlet Bakanı Ramazan Mirzaoğlu, bu riskli geçişte sorumluluğu tek başına üstlenmemek için, Başbakan Ecevit'den özellikle yazılı bir emir istiyor.

Türkiye'nin endişeleri sadece Boğaziçi'nin kirlenmesi ile ilgili değil. Öyle görünüyor ki, 'Agencia Turistica e Diversoes'in kendisi de temiz olmayan sularda yüzüyor. Macao'daki telefon rehberinde kendi isimlerine kayıtları bile bulunmayan bu firma, Çin Deniz Kuvvetleri ile yakın ilişki içinde görünüyor. Varyag'ın Çin Donanması'nın ilk uçak gemisi olarak kullanılacağına ilişkin söylentiler var. Pekin bunu reddediyor. Askeri dergi Jane Defense Weekly'nin Asya uzmanı Robert Karniol da, inşasını Rusların yaptığı ve içine elektrik tesisatı bile döşemedikleri bu eski geminin, yeniden askeri bir gemiye dönüşeceğine inanmıyor. Karniol'a göre bu geminin bir savaş gemisi olarak kullanılmaya hiç elverişli olmayan çok uzun ve engebeli alanları var. Yabancı savaş gemilerinin Boğazlar'dan geçişi zaten yasak.