İngiltere’de yayınlanan Lloyds List gazetesinde 25 Eylül
tarihinde yayınlanan habere göre Türk Uluslararası Gemi Sicili
uygulamasının başladığı Temmuz 2000 tarihinden bu yana, 350 Türk Bayraklı
gemi Türk Uluslararası GemiSicili’ne geçmiş bulunuyor. Bu gemilerin bir
kısmı yeni yaıım iken, bir kısmı da ulusal sicile kayıtlı iken
uluslararası sicile geçirilen gemiler.
Gazetenin haberine göre, ikinci
gemi sicili, armatörlere ulusal sicile nazaran daha elverişli finansal
ortam sağlayarak Türk denizcilik sektörünün gelişimini hızlandırmak
amacıyla çıkarıldı. Türk vatandaşlarına, Türkiye’de ikamet eden
yabancılara Türk Kanunlarına göre oluşturulmuş şirketlere ait gemiler ve
yatlar Türk Uluslararası Gemi Sicili’ne kaydolabiliyor. Bu şekilde
kaydettirilen gemilerin çalıştırılmasından veya satışından elde edilen
kazançlar gelir ve kurumlar vergisinden ve fon kesintilerinden muaf
tutuluyor.
Bunlara ek olarak, Uluslararası
Sicile kayıtlı gemilerin satın alınması, ipotek edilmesi, kaydı, kredi ve
navlun anlaşmaları pul vergisinden, banka ve sigorta işlem vergilerinden
de muaf tutuluyor. Türk Limanlarına geldiklerinde ya da Türk
Boğazlarından geçerken de yine bu gemilerin masrafları diğer bayraklara
oranla önemli ölçüde azalıyor.
Türk Uluslararası Siciline
kayıtlı bütün gemilerin Türk Kaptan istihdam etmesi zorunluluğu bulunuyor.
Eğer donatan yabancı ise, geri kalan mürettebatın tamamı yabancı
olabiliyor. Ancak eğer donatan Türk ise, mürettebatın en az %51 inin Türk
Vatandaşı olması gerekiyor. Uluslararası Sicile kayıtlı gemilerde çalışan
mürettebat da her türlü gelir vergisinden muaf bulunuyor.
Türk Uluslararası Gemi Siciline
kayıtlı gemiler ithal edilen devlet ya da kamu yükleri için ödenen navlun
primleri de dahil olmak üzere Türk Kanunları uyarınca öngörülen her türlü
teşvikten faydalanma hakkına sahip bulunuyorlar.
Eğer Uluslararası Sicile
kayıtlı gemi doğrudan veya ikincil olarak dahili bir klas kuruluşu olan
Türk loyduna kayıtlı ise birtakım ek avantajlar da sözkonusu oluyor.
Bunlar arasında en önemlisi normalde ödenen yıllık tonaj ve kayıt
ücretinde %50 ye varan indirim.
Türk Loydu’nun teknik danışma
hizmetleri koordinatörü Süphan Pekgün, “Çoğunluğu Türk Bayraklı olan ve
toplam 3,5 milyon Gross Tonajı bulan 620 gemi bizim klasımızda” dedi. “Bu
filo Uluslararası sicile kayıtlı gemileri de içeriyor, çünkü yeni sicile
geçen armatörler tonaj ve kayıt ücretlerindeki indirimden mutlaka
yararlanmak istiyorlar” diyen Pekgün, şöyle devam ediyor:
“Şu ana kadar Uluslararası Gemi
Sicilimize katılan hiç bir yabancı bayraklı gemi olmadı, ancak geçerlerse
bu yeni sistemin avantajlarından onlar da faydalanabilirler. Türkiye’nin
yıllık 100 milyon ton olan deniz taşımacılığının üçte birinden fazlasını
ithalat oluşturuyor, uluslararası taşımacılığın %70 i ise yabancı bayraklı
gemilerle yapılıyor. Bu nedenle, Türkiye ile ithalat işinde gemi
çalıştıran yabancı armatörlerin de zaman içinde uluslararası sicilimize
geçiş yapmasını bekliyoruz”
Türk Loydu, bir başka klas
kuruluşuna kayıtlı gemilerin Türk uluslaraarsı Gemi Siciline geçişini
kolaylaştırmak amacıyla “İkincil Klas” programını başlatmış bulunuyor. Bu
program dahilinde Türk loydu, varolan sörveylere ek olarak, gemilere kendi
yıllık klas sörveyini ve/veya klas devamlılık sörveyini yapacak.
(Lloyd's List'ten çeviri: TUMPA)
