Fotoğraf: www.lloydslist.com

 Panama Kanalı'ndan geçmek isteyen ve nükleer atık taşıyan İngiliz Bayraklı Pacific Sandpiper adlı gemi, Panama'da halkın ve çevrecilerin büyük tepkisiyle karşılaşmıştı.

Lloyd's List gazetesi'nde 28 Temmuz 2001 Tarihinde yayınlanan habere göre, Japonya'dan İngiltere'ye nükleer atık taşımakta olan gemi, 18 Temmuz gecesi gizlice Panama Kanalı'ndan geçirildi.

Sahilde haftalardır bu geminin geçmemesi için protestoda bulunanların ise geminin Karayipler'e doğru seyretmekte olduğundan haberleri bile olmadı.

Küresel çevreci örgüt Yeşilbarış (Greenpeace) haftalardır bu konuda öncülük yapıyordu ve bir ölçüde başarı da kazanmıştı.

Panama gazeteleri, nükleer maddelerin denizyolu ile taşınmasının doğuracağı tehlikeleri anlatan birçok makale yayınladılar.

Diplomatik baskı da giderek artmaktaydı.

12 Temmuz'da yani gemi kanaldan geçmeden sadece 6 gün önce, bölgedeki bütün ülkeleri bir araya getiren Orta Amerika Parlamentosu, sert bir bildiri yayınlayarak Panama Kanalı'ndan ve bütün Karayipler Denizi'nden bu tür trafiğin "yasaklanmasını" talep etti. Parlamento,  ayrıca, BNFL (British Nuclear Fuels) alt organı Pasifik Nükeler Taşımacılık Kuruluşu'nu (Pacific Nuclear Shipping) geçtiğimiz yirmi yıl süresince gizlice kanaldan nükleer atıklar taşımakla suçladı.

Parlemento, nükleer atık taşımacılığının tamamiyle ve hemen durdurulması çağrısında bulundu.

Fakat söz düellosu tek taraflı değildi.

İngiltere, Fransa ve Japonya'dan diplomatlar, bu tip maddelerin taşımacılığında en büyük çıkarı bulunan üç ülke, 18 Temmuz tarihine kadar Panama Hükümetinden görevlilerle temaslarda bulundular. Yanlarında, her üç ülkenin nükller endüstrisinden tamsilciler de vardı. Bunun rutin görüşmeler olduğunu iddia ettiler.

Kanaldan ve genel olarak bütün bölgeden nükleer atık taşınması aleyhinde oluşturulan baskı giderek artınca, BNFL, halkla ilişkiler konusunda çalışmalar yapmak üzere Amerika'da yaşayan eski panamalı bir gazeteciyi bile görevlendirdi.

Yeşilbarış Örgütü ise, genellikle nükleer atıkların denizyoluyla taşınmasının doğurduğu risklerin uzun bir listesini her zaman açıklamakla birlikte, bu maddelerin taşınması için Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın ve IMO'nun getirdiği çok sıkı kurallar bulunduğunu dile getirmiyor.

Panama Kanal Otoritesi, bu tip yük taşıyan gemilerin genellikle kanal yoluyla tehlikeli yük taşıyan diğer gemilerden, örneğin likit gaz taşıyan ürün tankerlerinden daha küçük gemiler olduğunu ve bu nedenle kanaldan geçişlerinin onlardan daha güvenli olduğunu açıkladı.

Ancak, hükümetin ve bölgenin tepkisi gözardı edilemez. Aynı zamanda kamuoyunun bu tür taşımacılığa karşı giderek yayılan tepkisi de.

Yeşilbarış Örgütü'nün sorduğu bir soru, dikkate değer.

"Eğer bu kadar güvenli ise, neden bu kadar gizli?" diye soruyordu, Uluslararası Yeşilbarış Örgütü'nden Rosa Moreno.

"Bu antidemokratik sessizlik ve ülkelerin egemenlik haklarına karşı olan kibirli önemsemezlik Latin Amerika ve Karayip Ülkelerinin bu taşımacılığa karşı olan mücadele azmini daha da artıracaktır" diye ekliyordu.

BNFL, gizliliğin Yeşilbarış Örgütü gibilerin oluşturduğu baskıdan dolayı ortaya çıktığını iddia etti.

Öyleyse kim haklı kim haksız, ya da yanlış olan ne ve doğru olan ne?

Bu biraz da kimi dinlediğinize bağlı.

(28/07/2001 Tarihli Lloyd's List'ten  TUMPA tarafından haberleştirilmiştir)

Konuyla ilgili Bakınız: 23/07/2001 Nükleer atık yüküyle kanaldan geçmek isteyen İngiliz Gemisi nedeniyle Panama'da çevreciler ayaklandı...Lloyd's List Gazetesi'nde 18 Temmuz Tarihinde yayınlanan Brian Reyes imzalı habere göre, radyoaktif atık taşıyan İngiliz Gemisi halkın ve diplomatik çevrelerin güçlü muhalefetine rağmen Panama Kanalı'ndan geçirilecek.