"Üç Denizin Masalı" konferansı sona erdi.

İstanbul'da Conrad Oteli'nde yapılan Konferansın son gününde konuşma yapan Derneğimiz Genel Sekreteri Kapt. Cahit İstikbal, "Antik çağlarda Jason, teknesiyle İstanbul Boğazı'ndan ancak denizTanrısı Poseidon'un yardımıyla geçebilmişti. Doğal seyir zorlukları antik çağlardan beri hiç değişmedi. Öyle görünüyor ki, bugün en modern gemilerin bile, bu boğazdan güvenle geçebilmeleri için, bazen tanrının yardımına ihtiyaçları oluyor" dedi.

19-21 Haziran tarihleri arasında İstanbul Conrad Oteli'nde yapılan "Üç Denizin Masalı" adlı konferans, dünyanın enerji devlerinin en üst düzey yöneticilerini bir araya getirdi. Konferansın son gününde yapılan "Türk Boğazlarının Güvenliği" oturumuna konuşmacı olarak katılan Derneğimiz Genel sekreteri Cahit İstikbal, Türk Boğazları'ndan geçişin zorluklarını ve bu konularda Derneğimizin önerilerini anlattı.

1100-1230 saatleri arasında yapılan "Türk Boğazlarının Güvenliği" oturumuna CERA'nın Çevresel Strateji Başkanı Susan Ruth başkanlık etti. Oturuma konuşmacılar olarak ise sırasıyla BP CEO'larından Linda Adamany, T.C Dışişleri Bakanlığı'ndan Büyükelçi Mithat Balkan, Nilüfer Oral, Cahit İstikbal ve Thenamaris Genel Müdürü Emmanuel A. Vordonis katıldılar. 

BP Denizcilik Bölümü CEO'su Linda Adamany, ‘‘BP, Hazar bölgesinden petrol ihracı için sadece Türk Boğazları'na güvenemeyeceğimize inanıyor. Bakü, Tiflis, Ceyhanboru hattını yapmamızın ana nedenlerinden biri budur’’ dedi. Adamany, şöyle devam etti:

‘‘Kaza ve petrol dökülmelerinden doğan sorunların riskinden dolayı Türk Boğazları'na bağlı kalamayız. Bu kazaların bazıları tanker dışındaki başka gemilerden de meydana gelebilir. Boğazlardaki taşımacılıkta ciddi bir kaza riski ortalama olarak 2 yılda birdir. Bu risk kabul edileyemecek kadar yüksektir. İlgili herkesin bu riskin azaltılmasında bir rolü vardır. ’’

Daha sonra söz alan Büyükelçi Mithat Balkan, konuşmasında Türk Boğazlarının yalnızca bir taşımacılık yolu olmadığını, biyolojik ve çevresel olarak da bir geçiş yolu olduğunu ifade etti.Bugün Türk Boğazları için temel sorunun deniz taşımacılığındaki muhtemel artışı karşılayıp karşılayamayacağı olduğunu belirten Balkan, Türk Boğazları'nda geçiş güvenliğini sağlamak üzere pek çok önlem alındığını, VTS Sisteminin devreye girmesiyle bu imkanların daha da artacağını belirtti. Balkan, ayrıca Türkiye'nin 65 yıldır Montö Sözleşmesine sadakatle bağlı kaldığını ve Karadeniz Bölgesi'ne güvenliğini sağlayan bu tarihsel anlaşmaya bağlı kalmaya devam edeceğini söyledi.

Büyükelçi Balkan'dan sonra söz alan Nilüfer Oral ise, Montrö Sözleşmesi'ne değindi. Montrö Sözleşmesi'nde belirtilen "geçiş özgürlüğü" kavramının "güvenli geçiş" olarak anlaşılması gerektiğini belirten Oral, Montrö Konvansiyonu'nun metninde olmasa bile konferans görüşmelerinde Türk Tarafının bu tavrı açıkça ortaya koyduğunu belirtti.

Cahit İstikbal ise, "Ben ve Türk kılavuz Kaptanlar Derneği inanıyoruz ki, kağıtlar üzerinde ne yazarsak yazalım, teoride neyi tartışırsak tartışalım, eğer bunlar güvenli ve uygulanabilir değillerse, anlam taşımazlar. Bu nedenle, Türk Boğazları'nda neyin güvenli ve uygulanabilir olduğuna bakmamız gerekiyor" diye başladığı konuşmasında, 1999 Yılında Spetses adlı süpertankerin  modern ve her türlü donanıma sahip bir gemi olmasına rağmen yüklü olarak Karadeniz-Marmara geçişi esnasında kuvvetli lodos rüzgarını yenemiyerek Yeniköy dönüşünü yapamadığını ve karşı sahile sürüklendiğini anlattı. "Bu bana antik çağları hatırlattı" diyen İstikbal, antik çağ'da bugün petrolün sembolize ettiği güç ve zenginliği efsanevi altın post'un temsil ettiğini, efsanevi kahraman Jason'ın da bu postu elde etmek için Yunanistan'dan Gürcistan'a yolculuk ettiğini anlattı. Bu yolculukta en zor bölüm olan İstanbul Boğazı'nı ancak deniz tanrısı poseidon'un yardımıyla geçebildiğini anlatan İstikbal, "Belki Spetses'in de Poseidon'un yardımına ihtiyacı vardı" dedi.

Daha sonra Türk Boğazları'nda seyrin güçlüklerini anlatan Cahit İstikbal, seyir güvenliği için alınan önlemlere de değindi. "Kurulacak VTMIS sistemi ile trafik yönetimi daha etkin yapılacak. Ancak, VTMIS Boğazlar için yeni bir şey değil ve ondan mucizeler beklemek de yanlış olur" dedi. Bölgenin Türk Boğazları'na diğer yüklerin de taşınması için ihtiyacı olduğuna değinen İstikbal, "Boğazları sadece petrole bırakma imkanı yok. Petrolün önceliği mi var?" diye sordu.

Cahit İstikbal, " konuşmamı, çok geç olmadan çevreye hak ettiği değeri vermemiz konusunda bizi uyaran bir Kızılderili atasözüyle bitirmek istiyorum: Son ağaç kesildiğinde/Son nehir kuruduğunda/Son balık yakalandığında/Ancak o zaman mı, paranın yenmediğini anlayacaksınız?" diyerek sözlerini noktaladı.

Son olarak söz alan Thenamaris Denizcilik Başkanı Emmanuel Vordonis, Boğazların güvenliğinin kendileri için de vazgeçilmez önemde olduğunu vurguladı, ancak boru hatlarının da çevreye zarar verdiğini, her iki yönü de düşünerek uygun bir çözüm bulunması gerektiğini belirtti.

Konferans süresinde ayrıca, bu konferans nedeniyle Türkiye'ye gelen BP Başkanı Sir John Brown'un onuruna Halas Vapuru ile bir de boğaz gezisi tertiplendi. Bu geziye katılan Derneğimiz Genel Sekreteri Cahit İstikbal, Sir John Brown'a İstanbul Boğazı ile ilgili bilgiler verdi ve Derneğimizin şapkasını hediye etti.

(Konferansla ilgili CERA Sitesindeki yazı için tıklayınız)

(Haber:TUMPA 2001 ©)