Türkiye, IMO Konsey Üyeliğine Seçildi...

 

21. Genel Kurul'a katılan Türkiye Delegasyonundan bir grup toplu halde: Soldan Sağa (Ön sıra) Murat Tuncer, Erkan Arıkan, Haydar Berk, Sancay Varlı, Nilüfer Oral, Ayhan Çekiç, Cahit İstikbal (arka sıra) Levent Köleteli, T. Kaya, Sinan Yılmaz, Mithat Rende, M. İnsel

15-26 Kasım 1999 Tarihleri arasında Londra'da  yapılan Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) nun 21. Genel Kurulu sona erdi.

Türkiye, kendisinin de Konsey Üyeliği için (c) grubundan aday olduğu bu Genel Kurul'a 23 kişilik geniş bir heyetle katıldı.

Bilindiği gibi Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Genel Kurulu,  IMO’nun en yetkili idari organıdır ve üye 157 ülkenin katılımı ile her iki yılda bir toplanmaktadır. Genel Kurul’un görevleri şunlardır.

1. Her düzenli oturumda, asil üyeler arasından, diğer oturuma kadar görevli olmak üzere başkan ve iki yardımcısını seçmek,
2. Sözleşmede yapılmış olan diğer hususlardaki kuralların işlerliğini kararlaştırmak,
3. Konsey üyesi olacak ülkeleri seçmek,
4. Konsey raporlarının incelenmesi ve kabulü, Konsey tarafından kendisi ile ilgili görülen her türlü sorunlar üzerinde karar vermek,
5. Örgütün çalisma programını onaylamak,
6. Örgütün parasal düzenlemelerini kararlaştırmak ve bütçeyi kabul etmek,
7. Örgütün masraflarını incelemek ve hesaplarını onaylamak,
8. Kendisine havale edilen konuları inceleyerek gerekli tavsiye ve önerilerde bulunmak ve Konsey tarafından Genel Kurul’a havale edilip de Genel Kurul tarafından kabul edilmeyen tavsiye ve teklifleri, nedenlerini belirterek Konsey’e iade etmek;
9. Deniz Güvenliği Komitesi (MSC)’nin, Örgüt tarafından kendisine gönderilen deniz güvenliği ile ilgili kanunların, veya bu kurallarda yapılacak düzeltmelerin kabulünü ilgili devletlerin onayına sunmak;
10. Gelişen ülkelerin özel gereksinimlerini hesaba katarak teknik işbirliğini ilerletmek için uygun olabilecek bazı faaliyetleri kabul etmek,
11. Deniz Güvenliği Komitesi, Hukuk Komitesi, Deniz Çevresini Koruma Komitesi, Teknik İşbirliği Komitesi veya IMO’nun diğer birimleri tarafından geliştirilmiş olan herhangi bir uluslararası sözleşmenin düzenlenmesini kabul etmek veya uluslararası sözleşmelerde kabul edilen uygun işlemleri takip etmek; herhangi bir uluslararası konferansa davet konusunda kararlar almak.

Bu yılki Genel Kurul'un gündeminde şu konular bulunmaktaydı:

1- Yeni IMO Konsey Üyeleri'nin seçimi: Konsey için seçim 19 Kasım 1999 Cuma günü yapıldı. Konsey seçimlerinde 124 Ülke oy kullandı. Türkiye bu oylamada 124devletten 76'sının oyunu aldı ve (c) grubundan konsey üyeliğine seçildi. Bu oylamanın sonucuna göre yeni IMO Konseyi şu üyelerden oluştu:

(a) Grubu: Çin, Yunanistan, İtalya, Japonya, Norveç, Rusya Federasyonu, İngiltere ve ABD.

(b) Grubu: Arjantin, Brezilya, Kanada, Fransa, Almanya, Hindistan, Hollanda, İsveç.

(c) Grubu : Singapur, Kore, Mısır, Panama, İspanya, Meksika, Avustralya, Bahama, Filipinler, Güney Kıbrıs, Endonezya, Güney Afrika, Finlandiya, Malta, Fas, Türkiye.

Buna göre önceden (c) grubu üyesi olan Liberya, Cezayir, Tunus ve Polonya yeni dönemde seçilemediler. Konseye yeni üye olarak giren ülkeler ise Türkiye, Fas, Malta ve Bahama.

Bu arada ilginç bir nokta da, Konseye üyelik için ilk defa başvuran  Türkiye'nin ilk başvurusunda üyeliğe seçilmiş olması. Böylece Türkiye, 1998 Yılında 50. Yılı kutlanan IMO'nun tarihinde Konseye ilk başvurusuyla seçilen ikinci ülke oldu. Daha önce sadece  Finlandiya ilk başvurusunda üyeliğe seçilebilmişti.

IMO Konsey seçimlerindeki a, b, ve c grupları için şu kriterler göz önüne alınıyor:

• (a) grubundaki sekiz üye, Uluslararası Gemi Taşimacılığı hizmetleriyle yoğun olarak uğraşan ülkelerden seçiliyor.
• (b) grubundaki sekiz üye, Uluslararası Deniz Kaynaklı Ticaret ile yakından ilgili ülkelerden seçiliyor,
• (c) grubundaki 16 üye, üstteki iki madde kapsamında olmayan ancak seyir ve deniz taşimacılığına özel ilgisi olan ve dünyanın büyük coğrafi alanlarının temsi edilmesini sağlayacak olan ülkelerden seçiliyor.

Bu şekilde Konsey 32 ülkeden oluşuyor. Ancak konsey içerisinde alınacak kararlarda oylama yapılırken a, b ve c grubu oyları eşit ağırlığa sahip bulunuyor. Genel Kurul’dan sonra IMO’nun en yetkili organı olan Konseyin IMO içerisinde çok önemli ve saygın bir işlevi var. Konseyin görev ve yetkileri şöyle sıralanıyor:

• Konsey üyeleri Genel Kurul’un bir sonraki oturumuna kadar görevde kalır, görevinden ayrılan üyeler ise yeniden seçilebilir.
• Konseyin toplanabilmesi için 21 üyenin bulunması ile yeterli çogunluk oluşturulmuş sayılır. Konsey, bir ay önceden yapılan davetle başkanın veya üyelerden en az 4’ünün isteğiyle görevlerinin gereğini yerine getirebilecek sıklıkta toplanır. Toplantılar konseyin belirleyebileceği herhangi bir yerde yapılabilir.
• Konsey, Deniz Güvenliği Komitesi, Hukuk Komitesi, Deniz Çevresini Koruma Komitesi, Teknik İşbirliği Komitesi ve diğer örgütlerin birimlerinin önerilerini göz önünde tutarak, Genel Sekreterlik tarafından hazırlanan taslak programı ve bütçe hesaplarını dikkate alır ve bunları hesaba katarak Organizasyonların genel itibar ve önceliklerine göre onların bütçe ve çalisma programlarını Genel Kurul’a tanıtır ve sunar.
• Deniz Güvenliği Komitesi, Hukuk Komitesi, Deniz Çevresini Koruma Komitesi, Teknik İşbirliği Komitesi ve diğer örgütlerin birimlerinin raporlarını, teklif ve tavsiyelerini alır ve bunları Genel Kurul’a iletir; Genel Kurul’un oturumu olmadığı zaman Konsey’in yorumları ve tavsiyeleri ile birlikte bilgi için üye ülkelere gönderir.
• Genel Kurul’a Örgütün parasal durumlarını kendi yorum ve tavsiyeleri ile birlikte sunar.

2- Çalışma Programı ve IMO Bütçesinin Kabulü: IMO bütçesinde Genel sekreter W.A. O'Neil'in talep ettiği bütçede daha önce toplanan konsey tarafından kısıntı yapılmıştı. Bu haliyle sonraki iki yıl için sıfır büyümeyi öngören bütçe 2000 yılı için 18.155.000 GBP ve 2001 Yılı için de 18.457.200 GBP olarak Genel Kurul'da kabul edildi.

IMO Alt kuruluşları tarafından hazırlanan karar taslaklarının (Draft Resolutions) kabulü: Önceki iki yılda MSC, MEPC gibi IMO komitelerinde alınmış olan karar taslakları IMO Genel Kurulu'nda oluşturulan iki komitede (Hukuk Komitesi ve Teknik Komite) gözden geçirildi ve Genel Kurul'da da onaylandı. Bu Karar Taslakları şunlar:

1. Uzun dönem çalışma planı.
2. IMO'nun 2000 li yıllardaki hedefleri
3. Kılavuz Kaptanların gemilere binmesi ve inmesi için kullanılan araçlarla ilgili düzenleme kararı.
4. Denizdeki Taşınabilir Birimler (Offshore Mobile Units: MOUs) için personel eğitimi hakkında tavsiyeler
5. GMDSS Kayıt Veritabanı için verilecek bilgilerin neleri içereceği, nasıl güncelleştirileceği ve nasıl alınacağı  hakkında karar.
6. Güvenli idare prensipleri.
7. Yeterlik belgeleri ve bunların tasdiki konusunda yapılan sahteciliklerle ilgili karar.
8. Bayrak Devletlerinin "kendi kendilerini değerlendirmeleri" konusunda isteğe bağlı olarak IMO'ya sunacakları form ile ilgili kurallar.
9. Deniz Kazaları Araştırma Kodu'nda yapılacak değişiklikle ilgili karar.
10. Liman Devleti Kontrolü Çalışma usullerinde değişiklikle ilgili karar.
11. Taşınabilir Uydu Haberleşmesi Sistemlerinin GMDSS ile bütünleşik olarak kullanılabilmesi ile ilgili karar.
12. ISM Kodu'nun (Uluslararası Güvenli Yönetim Kodu) 1 Temmuz 2002 uygulanması ile ilgili karar.
13. Gemilerde kullanılan Antifouling boyalarda TBT kullanımının 2003 yılına kadar yasaklanması ve bu zamana kadar TBT yerine kullanılabilecek organotin içermeyen ve deniz çevresini kirletmeyecek bir maddenin geliştirilmesi ile ilgili karar.
14. Sefer Planlaması için Anahatlar kararı
15. Özel duyarlılığa sahip deniz alanlarının (PSSA'ların) korunması ile ilgili A.720(17) kararında değişiklik yapılması ile ilgili karar.

Yukarıda anılan kararlar 21. Genel Kurulunda benimsenerek "Resolution" olarak yürürlüğe girdiler ve kendi içerdikleri uygulama kıstasları gereğince uygulanacaklar.

21. Genel Kurul sonrası Türkiye, artık >Konsey üyesi bir ülke olarak IMO içerisinde daha etkin ve öncelikli söz söyleme hakkına sahip bir ülke pozisyonuna geçmiş oluyor. Türkiye'nin bu dönemde, bir denizci ülke olarak  IMO çalışmalarına Dünya Denizcilik sektörünü ilgilendiren her konuda çalışmalar yapıp öneriler getirmesi ve hem kendi denizcilik sektöründe, hem de bir bütün olarak tüm dünyada deniz güvenliğinin ve verimliliğin artması için yapılacak çalışmalara etkin olarak katılması şüphesiz IMO'nun kurucusu bir ülke olarak hak ettiği yeri almasında önemli bir görev olacaktır.

(Haber: TUMPA)