Boğazlar büyük tehlikede

Türk Denizcilik İşletmeleri'nin (TDİ) kılavuz kaptanlıkla ilgili tüzük ve yönetmelikleri altüst eden yeni uygulamasının İstanbul ve

Yaklaşan tehlike ciddiye alınmazsa, bu fotoğraftaki küretçilerin yerini de belki bir başka tanker alacak. böylece Boğaziçi, İstanbul'a ve insana kapalı, sadece petrole açık bir tanker kanalına dönüşecek. (Fotoğraf: OKTAY EKİNCİ)

 Çanakkale Boğazı'nı tehlikeye düşürdüğü belirtildi.

TDİ'nin uygulamasıyla, İstanbul veya Çanakkale boğazlarından girerek Marmara Denizi'ndekilimanlardan birine gidecek olan ''her tonajdaki'' yabancı bayraklı gemilerin boğazlardan geçerken almak zorunda oldukları kılavuz kaptanları, Marmara'da gidecekleri limanlara kadar bulundurma zorunluluğu getiriliyor. Bu da uzun saatler boyunca Marmara'daki limanlara kadar gemilerde bulunmak zorunda olan kılavuz kaptanların, asıl tehlike yaratan tankerlerin taleplerini karşılayamamaları sakıncasını yaratıyor. Türk Kılavuz Kaptanları Derneği, 26 Ekim'de resmi yazı olmadan başlatılan uygulamanın ertesi günü sakıncasının görüldüğüne dikkat çekti. Hollanda bandıralı ''Müsic'' adlı 10 bin tonluk tankerin kaptanı, 27 Ekim'de kendine güvenemeyerek kılavuz kaptan talep etti. Ancak uygulama nedeniyle kılavuz kaptanlık birimi bir anda boşaldı ve tankere kılavuz kaptan verilemedi. Beklemesi istenilen tanker kaptanı da bu istemi reddederek tehlikeli biçimde Çanakkale ve İstanbul boğazlarından geçti. TDİ AŞ, İstanbul Liman İşletme Müdürlüğü'nün, başkılavuz kaptanların dikkatine gönderdiği 01.11.1999 tarihli resmi yazısında geçen, ''her tonajdaki gemi'' ifadesi yüzünden, limana kadar gemide bulunma zorunluluğu getirilen ve sayıları 45 olan kılavuz kaptanların, çok daha büyük petrol tankerlerinin taleplerini karşılayamaz hale geldikleri, bu durumun boğazları tehlikeye düşürdüğü belirtiliyor. Alınan bilgiye göre İstanbul Boğazı'ndan günde ortalama 110-150, Çanakkale Boğazı'ndan ise 25-30 gemi geçiyor. İstanbul Boğazı'ndan geçen gemilerin yaklaşık yarısı, Çanakkale Boğazı'ndan geçen gemilerin ise yüzde 80'i kılavuz kaptan talep ediyor.

Türk Kılavuz Kaptanlar Derneği yetkilileri, uygulamanın neye hizmet ettiğini anlayamadıklarını belirtirken, şu bilgileri verdiler: ''Bu uygulama daha önce yabancı limanlardan gelen ve Marmara Denizi'nde bir limana gidecek olan gemiler sadece boğazlardan geçerken kılavuz kaptanı alıp boğaz geçildiğinde kılavuz kaptanı bırakması biçimindeydi. Yeni uygulamayla sadece boğazlardan geçerken değil, Marmara'da gideceği limana kadar kılavuz kaptan bulundurma zorunluluğu getiriliyor. Bu çok gereksiz, tehlikeli bir uygulama. Çünkü kılavuz kaptanlar, çok sayıda küçük tonajlı gemileri limana kadar götürürken, öte yanda boğazlardan geçmek isteyen dev petrol tankerlerinin kaptanları, talep etseler bile kılavuz kaptan bulamıyorlar.''

(Cumhuriyet  Gazetesi, 01/11/1999)