Boğaziçi'ne radar kulelerinin yerleştirilmesine karşı çıkan Koruma Kurulu kararlarının ulusal tahkimle bertaraf edilmesi tepki yarattı. 'Karar hukuk dışı' diyen mimarlar yargıya başvuracak

PERVİN KAPLAN
İSTANBUL - Çanakkale ve İstanbul boğazlarından radar sistemi ile güvenli geçişi öngören ve üç defa iptal edildikten sonra ABD'nin Lockheed Martin Overseas şirketinin kazandığı 'Gemi Trafik Yönetim ve Bilgi Sistemi' ihalesi, Koruma Kurulu'nun kararlarının ulusal tahkimle bertaraf edilmesinin ardından 'yargı engeliyle' karşı karşıya.
Mimarlar, 'kentin doğal yapısını bozacağı ve inşaat yasağının bulunduğu Boğaziçi SİT alanı öngörüm bölgesine' yerleştirilmek istendiği gerekçesiyle karşı çıktıkları radar kulelerinin Boğaz'a yerleştirilmemesi için yargıya başvurma hazırlığı yapıyor. Ulusal tahkimin adli uyuşmazlıklarda uygulanabildiğini söyleyen mimarlar, Koruma Kurulu kararlarının ancak idari yargı yoluyla iptal edilebileceğini savunarak, yapılan işlemin ve
ihale kararının hukuk dışı olduğunu savunuyor.
Mimarlar Odası avukatı Derviş Parlak, 3533 sayılı kanunun yalnızca 'kamu kurum ve kuruluşları arasında adli mahkemelere yansımış sorunların çözümünde ulusal tahkim oluşturulmasını öngördüğünü belirterek, "Yapılan işlem hukuk dışıdır" dedi.

'İhale yapılamaz'
Kültür ve Tabiat Varlıklarının Korunmasına İlişkin 2863 Sayılı Kanun'un 57. maddesinin kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzelkişileri kurulun aldığı kararları uygulamakla yükümlü kıldığını hatırlatan Parlak, "Kurulun kararları idari yargı tarafından iptal edilmedikçe ihale yapılamaz" diye konuştu.
Parlak, odanın, tahkim kararları ve ihalenin iptali için dava açacağını sözlerine ekledi. Mimarlar Odası Genel Sekreteri Faruk Soydemir, odanın mahkemeye müdahil olarak katılma başvurusunun ardından ulusal tahkime gidildiğini söyleyerek, "Mahkeme ve bilirkişinin Koruma Kurulu'nun aldığı kararları onaylayacağının anlaşılması üzerine ulusal tahkimi kurarak yargıyı devre dışı bırakmak istediler" dedi.

Ulusal tahkim 'evet' dedi
'Devasa boyutlardaki radarların kentin doğal ve tarihsel varlığını tehdit ettiği, Boğaziçi'nde yapılaşmanın yasak olduğu' gerekçesiyle biri Ahırkapı'ya olmak üzere Boğaziçi'ne sekiz adet radar kulesinin yerleştirilmesine İstanbul 3 No'lu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu izin vermedi. Kültür Bakanlığı ile Denizcilik Müsteşarlığı arasında ortaya çıkan bu uyuşmazlık önce mahkeme yoluyla çözülmeye çalışıldı. Daha sonra davadan vazgeçilerek Devlet Bakanı Rüştü Kazım Yücelen hakemliğinde ulusal tahkim oluşturuldu. Bu kurul, Koruma Kurulu'nun kararlarını geçersiz saydı. Ardından da Boğazlar'dan radarla güvenli geçişi öngören ihale 20 milyon 470 bin dolarla ABD'nin Lockheed Martin Overseas firmasında kaldı.

SİT alanına dikilecekler
Edirne Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun Çanakkale Boğazı'na radar kulelerinin yerleştirilmesini kabul etmesine karşın İstanbul
3 No'lu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu Boğaziçi'ndeki kulelere karşı çıktı. Biri Ahırkapı'da olmak üzere Kandilli Edip Efendi Yalısı'nın Bahçesi, Kanlıca İskelesi, Üsküdar'da Şemsi Paşa Camii'nin yanı, Sarıyer'de Garipçe, İstinye'de Müşir Fuat Paşa Yalısı, Anadolukavağı ve Beykoz Korusu olmak üzere sekiz ayrı noktada uzunlukları
30 metreye ulaşan sekiz radar kulesi yerleştirilecek.

(Radikal Gazetesi, 21/10/1999)