-HAZAR PETROLLERİNİN TAŞINMASI ... 
    -ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI AKTAŞ:  
    -''BÖLGE ÜLKELERİNİN REFAHI İÇİN EKONOMİK VE POLİTİK İSTİKRARA VE UZUN SÜRELİ KALICI BİR BARIŞA İHTİYAÇ VAR''  
  
    İSTANBUL (A.A) - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Ziya Aktaş, Hazar bölgesindeki ülkelerin refah için, ekonomik ve politik istikrar ve uzun süreli kalıcı bir barışa ihtiyaçları olduğunu söyledi. 
    Aktaş, İstanbul Çırağan Sarayı'ndaki ''Hazar Petrollerinin Batı Pazarlarına Taşınması: Türkiye'nin Rolü'' konulu konferansta yaptığı konuşmada, ülkeler arasında barışın sağalanmasında işbirliğinin önemine dikkati çekerek, bölgede işbirliği için enerjinin tek alan olarak göründüğünü ifade etti. 
    Aktaş, doğalgaz ve petrolün bölgeden ticaretinin, sadece bölgedeki kalıcı barış ve istikrara değil, dünyanın diğer ülkelerinin enerji ihtiyacının giderilmesine de katkıda bulunacağını belirtti. 
    Türkiye'nin enerji ihtiyacının giderek arttığına işaret eden Aktaş, bunun endüstrileşme ve kentleşmeden kayanaklandığını kaydetti. 
    Aktaş, coğrafi konumundan dolayı Türkiye'nin Hazar Denizi'ni Akdeniz'e, Orta Asya'ya, Balkanlar'a, Ortadoğu'yu Avrupa'ya bağlayan yolda kesişim noktasında bulunduğunu belirterek, bölgeyi bağlayan tüm deniz ve kara yollarının Türkiye'den geçtiğini söyledi. 
    Bölge ülkelerinin dünya enerji pazarına henüz açılmadıkları, ama yeni pazarlara ulaşmak için ellerinden geleni yaptıklarına dikkati çeken Bakan Aktaş, Türkiye'nin, bu kaynakların kalkındırılmasının, yeni ve bağımsız ihracat yollarının yaratılmasına büyük ölçüde bağlı bulunduğunun farkında olduğunu belirtti. 
    Doğalgaz ve petrolün dünya pazarlarına ulaştırılmasında şu an için sadece eski SSCB'deki var olan boru hattının kullanıldığını hatırlatan Bakan Aktaş, ancak bu hattın sınırlı bir kapasitesi olduğunu vurguladı. 
 
    -GÜVENLİ BİR GEÇİŞ ÜLKESİ TÜRKİYE...- 
 
    Güvenli ve istikrarlı bir geçiş ülkesi olan Türkiye'nin, Bakü-Ceyhan Petrol Boru Hattı Projesini coğarfi avantajlarından yararlanarak kalkındırmaya çalıştığını belirten Aktaş, projenin sadece güvenli bir yol olmakla kalmadığını, petrolün uluslararası pazarlara ihraç edilmesinde çevre ve maliyet açısından avantajlı olduğunu söyledi. 
    Aktaş, Bakü-Ceyhan hattının Bakü-Supsa'dan, Bakü-Novorossisk hattından daha uzun gibi görünse de diğer olumluluklarıyla bu olumsuzluğun aşıldığını bildirdi. 
    Öncelikle Bakü-Ceyhan hattının, petrolün dünya enerji pazarına taşınmasında çeşitlilik sağladığını, ayrıca Türkiye'nin taşınacak petrolün bir tüketicisi de olduğunu hatırlatan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Ziya Aktaş, üçüncü olarak Ceyhan terminalinin bir derin su limanı olması itibariyle 300 bin DWT'luk tankerlerin yükleme yapabilmesine olanak verdiğini kaydetti. 
    Aktaş, son olarak en önemli unsurun çevre olduğunu belirterek, Hazar petrolünün Boğazlardan geçirilmesinin, Boğazlarda aşırı bir trafik yüklemesine neden olacağını belirtti. 
 
 

    -HAZAR PETROLLERİNİN TAŞINMASI ... 
    -DIŞİŞLERİ BAKANI İSMAİL CEM:  
    -''BAKÜ-CEYHAN KONUSUNDA ÇOK KÜÇÜK BİR ADIMA DAHA İHTİYAÇ VAR''  
    -''BELKİ ÖNÜMÜZDEKİ HAFTA, BELKİ DAHA DA YAKIN BİR ZAMANDA BU ADIM ATILABİLİR''  
 
    İSTANBUL (A.A) - Dışişleri Bakanı İsmail Cem, Bakü-Ceyhan Petrol Boru Hattı konusunda tarafların bir adım daha atmasına ve kararlılığın ortaya konulmasına ihtiyaç olduğunu bildirdi. 
    ''Hazar Petrollerinin Batı Pazarlarına Taşınması: Türkiye'nin Rolü'' konulu konferansa katılan Cem, basın mensuplarının sorularını yanıtlarken, Dışişleri Bakanlığı olarak, Bakü-Ceyhan Petrol Boru Hattının siyaset boyutunda, stratejik boyutunda çok emek verdiklerini ve bunun gerçekleştirilebilmesi, belirleyici adımlar atılması için çok kısa bir mesafe kaldığını söyledi. 
    Cem, ''belki önümüzdeki hafta, belki daha da yakın bir zamanda bu adım atılabilir'' dedi. 
    Bu adım konusunda daha açıklayıcı bilgi istendiğinde ise Cem, ''biraz daha tarafların kendilerini bağlaması ve geleceğe dönük yapacaklarını biraz daha netleştirmeleri gerekiyor. Umarım bu adım da yakında atılır'' diye konuştu. 
    Kafkaslar'daki ulaşım projesinde de ABD ile sürekli birlikte çalıştıklarını kaydeden Cem, bölge ülkeleri açısından stratejik işbirliğine ABD'nin de katkısı olacağını, dolayısıyla Kafkas ülkelerinin kendi çıkarları açısından son derece stratejik bir adım atmış olacaklarını kaydetti.  
 

    -HAZAR PETROLLERİNİN TAŞINMASI ... 
    -ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI AKTAŞ:  
    -''İSTANBUL PROTOKOLÜ BUGÜN İMZALANACAK''  
 
    İSTANBUL (A.A) - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Ziya Aktaş, Hazar petrollerinin Bakü-Ceyhan Petrol Boru Hattıyla uluslararası pazarlara taşınması için yürütülen çalışmaların sürdüğünü ifade ederek, bugün, yapılan çalışmaların hızlandırılması için bir ilke kararına varıldığını teyid etmek üzere, bir protokol imzalanacağını bildirdi. 
    Bakan Aktaş, ''Hazar Petrollerinin Batı Pazarlarına Taşınması: Türkiye'nin Rolü'' konulu konferansa verilen arada gazetecilere yaptığı açıklamada, Bakü-Ceyhan projesini Azerbaycan, Gürcistan ve Kazakistan'ın da desteklediklerini hatırlatarak, bugün imzalanacak protokolün, Türkiye, Azerbaycan ve uluslararası konsorsiyum şirketi AOIC tarafından sürdürülen çalışmaların devamını ve bu çalışmaların 3 ayı geçmeyecek bir süre içinde tamamlanmasını içerdiğini bildirdi. 
    Daha önce Mart ayı içinde imzalanması planlanan Ülkelerarası Anlaşma ve Geçiş Ülkesi Anlaşmasına, Anahtar Teslimi Anlaşması ve Ülke Garanti Anlaşmasının da eklendiğini belirten Aktaş, bu nedenle önceki iki anlaşmanın imzalanmasının geciktiğini söyledi. 
    Aktaş, bugünkü protokol imza törenine ABD Başkanı Bill Clinton'un Hazar Bölgesi Özel Temsilcisi Büyükelçi Richard Morningstar'ın da gözlemci olarak katılacağını sözlerine ekledi.   
 

    -HAZAR PETROLLERİNİN TAŞINMASI ... 
    -TÜRKİYE VE AZERBAYCAN ARASINDA İSTANBUL PROTOKOLÜ İMZALANDI  
 
    İSTANBUL (A.A) - Türkiye ve Azerbaycan Çalışma grupları arasında, Azarbaycan Ana İhraç Boru Hattı (Bakü-Tiflis-Ceyhan) ile ilgili İstanbul protokolü imzalandı. 
    Çırağan Oteli'nde düzenlenen törende, protokolü Türkiye adına Çalışma Grubu Başkanı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Ziya Aktaş ile Bakanlık Müsteşar Yardımcısı Metin Eral, Azerbaycan tarafından ise Azerbaycan Petrol Şirketi SOCAR Başkan Yardımcısı Valeh Alaskarov imzaladılar. ABD Başkanı'nın Hazar Havzası Enerji Danışmanı Büyükelçi Richard Morningstar da, protokolü gözlemci sıfatıyla imzaladı. 
    Protokole göre taraflar, Bakü-Ceyhan ile ilgili bugüne kadar yürütülen Hükümetlerarası Geçiş Ülkesi Anlaşması ile Anahtar Teslimi ve Hükümet Garantisi anlaşmalarına ilişkin müzakerelerde sağlanan önemli gelişmelerden duydukları memnuniyeti belirterek, bu anlaşmaları 3 ay içerisinde sonuçlandırmak için her türlü gayreti sarfetme konusunda görüş birliğine vardılar. 
    Ayrıca taraflar, BOTAŞ'ın Ana İhraç Boru Hattı sistemine ilişkin anahtar teslimi müteahhit olarak görevlendirilmesi hususunda anlaştılar. 
    Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Ziya Aktaş, törenden önce yaptığı konuşmada, protokol ile Bakü-Ceyhan Petrol Boru Hattı ile ilgili olarak sürdürülmekte olan çalışmaların son aşamaya geldiğini belirterek, çalışmaların kısa sürede sonuçlandırılması yönünde önemli bir adım atıldığını kaydetti. 
 
 

   -HAZAR PETROLLERİNİN TAŞINMASI ... 
   -ABD BAŞKANI CLINTON'IN DANIŞMANI MORNINGSTAR:  
   ''HAZAR BÖLGESİ BORU HATLARI, BÖLGEDE BAĞIMSIZLIĞIN ALTYAPISINI SAĞLAYACAK''  

   İSTANBUL (A.A) - ABD Başkanı Bill Clinton'un Hazar Havzası Enerji Danışmanı Richard Morningstar, Hazar petrol boru hatlarına, ileride bölgedeki ülkelerin bağımsızlığının altyapısını hazırlayacak ve bölgede istikrarsızlığa karşı güvenlik politikaları oluşturacak bir yapı olarak baktıklarını belirterek, bunun da ABD, Türkiye ve bölge ülkeleri için çok önemli olduğunu söyledi. 
   Richard Morningstar, ''Hazar Petrollerinin Batı Pazarlarına Taşınması: Türkiye'nin Rolü'' konulu konferansta yaptığı konuşmada, boru hatlarına, Hazar ülkelerinin pazar ekonomisine dayalı demokratik ülkeler olarak yaşamlarının garanti altına alınması, bu ülkeler arasında işbirliğinin artırılması, ABD'nin ve müttefiklerinin enerji güvenliğinin desteklenmesi, ABD ve diğer ülkelerden şirketlere ilişkin iş fırsatlarının artırılması bakımından önem verdiklerini bildirdi. 
   Türkiye'nin coğrafi öneminden kaynaklanan avantajları olduğunu ifade eden Morningstar, Türkiye'nin bölgede coğrafi, ticari ve kültürel bir köprü konumunda bulunduğunu söyledi. 
   Morningstar, Türkiye'de yapılacak seçimin sonuçları ne olursa olsun, yeni hükümetin de Bakü-Ceyhan Petrol Boru Hattı'nı destekleyeceğine ilişkin güçlü nedenler olduğunu kaydederek, Türk siyasi liderlerinin, boru hattını ülkenin güvenlik çıkarları açısından değerlendirdiğini belirtti. 
   Boru hattının, zengin ve istikrarlı bir grup ülkenin ABD ve Türkiye ile olan bağlarını güçlendireceğini ifade eden Morningstar, boru hattının ayrıca, bölge ülkelerinin enerji kaynaklarını kesintisiz bir şekilde dünya pazarına çıkarmaya olanak sağlayacağını söyledi. 
 
   -''BİRLİKTE ÇALIŞMALIYIZ''- 
 
   Richard Morningstar, ancak kalkınmakta olan bölge ülkelerinin doğal kaynaklarının bu yeni ülkelerin pazar demokrasisine geçmesine yetmeyeceğini kaydederek, ''Bölgede ekonomik ve politik reformların gerçekleşmesi için birlikte çalışmalıyız'' dedi. 
   Son zamanlarda Bakü-Ceyhan Petrol Boru Hattı'na ilişkin kaydedilen ilerlemelerden memnun olduklarını dile getiren Morningstar, Türkiye'nin, ''Boğazlar'ın yasal bir yol olmasına karşın çevre ve güvenlik açısından endişeleri bulunduğunu'' hatırlattı. 
   Richard Morningstar, ayrıca, Türkiye'nin Bakü-Ceyhan Boru Hattı'nın ticari açıdan da çekici olabilmesi için yoğun olarak çalıştığını kaydetti. 
   Morningstar, Bakü-Ceyhan Petrol Boru Hattı'nın yapılmasına ilişkin çalışmaların sürdürülmesine karşın, Boğazlar'ın güvenliğinin nasıl artırılacağının da önemli bir sorun olduğunu belirterek, Türkiye'nin kendi başına seyir güvenliği ve çevrenin korunması konusunda bütün sorumluluğu taşıyamayacağını, bu konuların Uluslararası Denizcilik Örgütü'nde tartışılmasının da önemli olduğunu ifade etti. 
 
(Anadolu Ajansı 13/04/1999)