-BAKÜ-CEYHAN BORU HATTI PROJESİ ... -TÜRKİYE, AZERBAYCAN VE AIOC HEYETLERİNİN KATILDIĞI TEKNİK GÖRÜŞMELERE ANKARA'DA BAŞLANDI -TOPLANTILARIN 13 OCAK'A KADAR SÜRECEK İLK BÖLÜMÜNDE, PROJE KONUSUNDA AÇIKTA KALAN VE HENÜZ TARAFLAR ARASINDA MUTABAKAT SAĞLANAMAYAN MADDELER ÜZERİNDE DURULACAK ANKARA (A.A) - Hazar petrollerini batılı pazarlara ulaştıracak Bakü-Ceyhan petrol boru hattı projesinin uygulamaya  geçirilmesi için sürdürülen görüşmeler kapsamında, teknik heyetler Ankara'da biraraya geldi. Görüşmelere, Türk heyetinin yanı sıra Azerbaycan ulusal petrol şirketi SOCAR Yabancı Yatırımlar Dairesi Başkanı Valek Aleskerov ile konsorsiyumun operasyon şirketi AIOC Başkan Yardımcısı Robin Brannigan başkanlığındaki heyetler katılıyor. Ankara'da 13 Ocak'a kadar sürecek toplantıların ilk bölümünde, proje konusunda açıkta kalan ve henüz taraflar arasında mutabakat sağlanamayan maddeler üzerinde durulacak. Ankara'daki toplantılarda heyetler, aralarında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Kununlar ve Kararlar Genel Müdürlüğü olmak üzere, çeşitli bakanlık temsilcileri ile biraraya gelecek. -İSTANBUL'DAKİ KISIM 13-18 OCAK'TA- İstanbul da 13-18 Ocak tarihleri arasında yapılacak görüşmelerin ikinci bölümüne ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Metin Eral başkanlığında ve aralarında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Çevre Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığı temsilcilerinin de yer aldığı ''çekirdek müzakere heyeti'' ile AIOC ve Azerbaycan Milli Petrol Şirketi (SOCAR) heyetleri katılacak. -''MÜZAKERE EDİLECEK İKİ-ÜÇ MADDE KALDI''- Türkiye ile Azerbaycan arasında müzakereye konu olan iki anlaşmadan Hükümetlerarası Anlaşma (Inter Government Agreement) hemen hemen tamamlanmış durumda bulunuyor. Taraflarca da uygun bulunan Hükümetlerarası Anlaşma metni artık müzakerelerde gündeme gelmiyor. Ticari hükümler ile projenin finansmanı için gerekli hukuki ve ticari altyapıyı hazırlayan Ev Sahibi Ülke Anlaşması ise (Host Government Agreement), yüzde 90-95 mertebesinde tamamlanmış bulunuyor. Buna göre söz konusu anlaşma kapsamında, hali hazırda uzlaşmaya varılamayan iki-üç madde kaldı. -ELE ALINAN ANA KONULAR- Türkiye ile Azerbaycan ve AIOC arasında sürdürülen görüşmelerde, Ev Sahibi Ülke Anlaşması çerçevesinde, halen hükümetlerin, devletlerin sorumluluklarının tarif edildiği ana maddeler üzerinde çalışma sürdürülüyor. Görüşmelerde, ticari etkisi olan bazı hukuki maddeler üzerinde durulurken, taraflar arasında daha önce bir mutabakat sağlanmasına karşın, firmalar tarafından yeniden gündeme getirilen transit verginin veya transit ücretin ne şekilde ödeneceği konusu da ele alınıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı üst düzey yetkilisi, görüşme konuları hakkında bilgi verirken, ''Transit vergisi veya transit ücretinin ne şekilde ödeneceğine dair bir mutabakat sağlanmıştı. Daha sonra firmalar, kendi hukuki danışmanlarıyla görüştüler. Yeni bir çözüm için yeniden bir talepte bulundular. Bunun formülasyonu üzerinde yeniden çalışmamız, çözüm bulmamız gerekiyor'' dedi. -HEDEF, İŞLERİN İLK ÇEYREKTE BİTİRİLMESİ- Bu arada Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Bakü-Ceyhan boru hattı projesi için, Azerbaycan ve konsorsiyumun operasyon şirketi AIOC ile sürdürülen görüşmeleri, Ocak ayı içinde tamamlamak istiyor. İstanbul'da yapılacak görüşmelerde gündemde kalan maddeler üzerinde anlaşma sağlamayı planlayan Bakanlık, bu görüşmelerde bir maddenin sonuçlanmaması halinde, bunun Ramazan Bayramı ertesinde hemen toplanarak bitirilmesini öngörüyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın üst düzey bir yetkilisi, Türkiye olarak Ev Sahibi Ülke Anlaşması konusunda sürdürülen müzakereleri, 1999 yılının ilk çeyreğinde bitirerek, anlaşmaları imzaya hazır hale getirmeyi hedeflediklerini söyledi. Bununla birlikte, taraflar arasında müzakere edilen iki-üç konu kalmasına karşılık, görüşmeler sırasında ortaya çıkabilecek olası sorunların çözümünün, daha uzun süreler alabileceğine dikkat çekiliyor. Bakanlık üst düzey yetkilisi, müzakereleri değerlendirirken, şunları söyledi: ''Görüşmelerde sadece bir formülasyon konusu değil. aynı zamanda büyük ticari etkisi olan hukuki ifadeler kullanılıyor. O nedenle her şirket konuyu kendi hukuk danışmanlarına götürüyor. Dolayısıyla sadece bir müzakere heyetiyle değil aynı zamanda bir hukukçu ve finansmancı ordusuyla her konuda mutabık kalınması gerekiyor. O bakımdan hiç beklemediğimiz bir sorun çıkabilir aylarca görüşmeler sürebilir.'' -KONSORSİYUM BELİRLENECEK... Öte yandan Bakü-Ceyhan konusunda, Türkiye ile Azerbaycan ve AIOC konsorsiyumu arasında sürdürülen görüşmelerin tamamlanmasının ardından, ana boru için konsorsiyum oluşturulacak. Azerbaycan ile AIOC konsorsiyumu arasında imzalanan anlaşma, ana boru hattı için kurulacak konsorsiyumun; AIOC firmalarından oluşmasını öngörmesine karşın, daha sonra, konsorsiyum dışındaki firmaların da buna katılmasına yeşil ışık yakılmıştı. -TÜRKİYE'NİN YAKLAŞIMI... Verilen bilgiye göre, görüşmeler çerçevesinde Türkiye, ticari teklifini içeren iki ayrı paketini, geçtiğimiz Temmuz ve Ağustos aylarında Azerbaycan hükümetine iletti. Bakanlık tarafından Temmuz ayında verilen paket, Türkiye'de geçerli olan teşvik uygulamaları, vergi ve liman mevzuatları ile projenin teknik verilerini kapsıyor. Azerbaycan tarafına Ağustos ayında sunulan ve müzakereye açık olduğu vurgulanan ikinci pakette ise geçiş fiyatını da içeren ticari teklifler yer aldı. Azerbaycan ile Kasım ayında sürdürülen görüşmelerde de, Türkiye'nin garanti edeceği kamulaştırma bedeline yönelik sabit kamulaştırma bedeli de gündeme geldi. Türkiye, sabit kamulaştırma bedeli konusundaki teklifi ile Ağustos ayında verdiği geçiş ücretini içeren teklifi revize ederek karşı tarafa sundu. -KONSORSİYUMUN YAKLAŞIMI- Ayrıca, AIOC'nin Bakü-Ceyhan boru hattı projesi karşısında sergilediği olumsuz tavrı değiştirmesinde, şirketlerin, bölgenin politik realitelerini, Boğazlar ile Karadeniz'in ekolojik dengelerini anlamalarının önemli rol oynadığı belirtiliyor. Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan arasında 15 Mayıs tarihinde imzalanan ve Bakü-Ceyhan boru hattı projesi üzerinde çalışma yapılmasının karara bağlandığı protokolün ardından, öngörülen üç ay içinde anlaşma taslakları hazırlanamamıştı. Türkiye, Azerbaycan ile 11 Eylül tarihinde Bakü-Ceyhan projesinin hayata geçirilmesi konusunda iki protokol daha yapmış ve bu çerçevede Azerbaycan'ın anlaşma taslakları Ankara'ya ulaşmıştı. Daha sonra Türkiye ile Azerbaycan arasında 21 Ekim tarihinden başlamak üzere 2'si İstanbul'da, 3'ü Bakü'de olmak üzere 5 ayrı oturumda, anlaşma taslaklarının müzakere edildiği görüşmeler yapıldı. AIOC Konsorsiyumu Yönetim Kurulu Şubat ayı içinde toplanarak Bakü-Ceyhan boru hattı projesi konusunda nihai kararını vermesi bekleniyor. (Anadolu Ajansı 11/01/1999)