(Bu yazının 1. Bölümü ve 2. Bölümü için tıklayınız)

Liman Devleti Kontrolü sırasında tespit edilen eksikliklerde bulunan faktörler, gemiyi denize elverişsiz hale getiriyor, geminin selametini veya gemideki kişilerin hayatını tehlikeye atıyor ise veya deniz çevresine gereksiz bir tehdit oluşturuyor ise PSCO, bu riskler ve tehlikeler giderilene kadar geminin denize çıkışına ve seferine müsaade etmez.

PSC Uzmanına ve gemi ilgililerine yardımcı olması bakımından, her bir konvansiyonun kapsamına giren tutulmaya sebep olabilecek kadar ciddi eksikliklerin örnekleri bu serinin geçen yazısı ile sıralanmaya başlanmış ve SOLAS konvansiyonu kapsamına giren tutulmaya neden olabilecek eksiklik alanları geçen bölümde (Bölüm II) sıralanmıştır. Diğer ilgili konvansiyonların ve kodların kapsamına giren konular da şu şekilde sıralanabilir:

IBC Kodu (Dökme olarak taşınan Tehlikeli Kimyasal Maddeler) kapsamına giren konular:

1. Uyum belgesinde (Cert. of. Fitness) bahsedilmeyen bir yük taşınması veya yük bilgilerinin eksik olması.

2. Yüksek basınç güvenlik sistemleri ve cihazlarının olmaması veya hasarlı olması.

3. Elektrik sistemlerinin güvenli olmaması veya kod gereksinimlerine uyumlu olmaması.

4. Tehlikeli bölgelerde kıvılcım / parlama kaynaklarının bulunması.

5. Özel gereksinimlere uyumsuzluk veya aykırılık.

6. Her bir tank/ambarda maksimum izin verilen miktarın aşılması.

7. Duyarlı maddelerde ısı korumasının yetersiz yapılması.

 IGC Kodu ( Dökme olarak taşınan Sıvılaştırılmış Gaz) kapsamına giren konular:

1. Uyum belgesinde (Cert. of. Fitness) bahsedilmeyen bir yük taşınması veya yük bilgilerinin eksik olması.

2. Servis alanları veya yaşam mahallinin kapı/kaporta/menhol gibi kapatma sistemlerinin eksik olması veya gerektiği gibi çalışmaması.

3. Bölmelerin (Bulkhead)  gaz geçirmez olmaması.

4. Hava kilitlerinin hatalı olması veya gerektiği gibi çalışmaması.

5. Çabuk kapama valflerinin eksik olması veya gerektiği gibi çalışmaması.

6. Güvenlik valflerinin eksik olması veya gerektiği gibi çalışmaması.

7. Elektrik sistemlerinin güvenli olmaması veya kod gereksinimlerine uyumlu olmaması.

8. Yük bölümündeki havalandırmaların çalışmaması.

9. Yük tanklarının basınç alarmlarının çalışmaması.

10. Gaz sızıntısı algılama sistemi veya zehirli gaz algılama sisteminin çalışmaması.

11. Polimerizasyonunu engellemek için inhibite edilmesi gerekli yükleri geçerli inhibitör belgesi olmadan taşımak.

 Yükleme Sınırı (Load Line) 1966 Konvansiyonu kapsamına giren konular:

1. Kalıcı onarımın yapılacağı limana gidene kadar idare edecek ve yetkililerce onaylanmış geçici tamiratlar hariç olmak üzere, güverte ve tekne kısımlarındaki saçların veya kuvvetlendiricilerin (stiffener) denize elverişliği veya yerel yükleri karşılama gücünü etkileyebilecek önem ve miktarda aşınmış, hasarlı veya aşırı paslanmış olması.

2. Gemi dengesinin yük ve yolculuk için yetersiz olması, bunun yapılan hesaplarla kanıtlanması

3. Gemi kaptanının hızlı ve basit bir şekilde, gemisinin seferin değişken şartlarının her aşamasında yeterli ve güvenli dengeyi sağlayacak ve gemi yapısında kabul edilemeyecek streslerin oluşmasını engelleyecek  şekilde yüklemesini veya ballast almasını sağlayacak yeterli ve güvenilir bilgilerin uygun ve onaylı bir formda gemide mevcut olmaması.

4. Ambar kapaklarının, su geçirmez ve hava geçirmez kapıların, menhol ve kaportaların kapatma sistemlerinin yokluğu, gerektiği şekilde çalışmaması veya arızalı olması.

5. Aşırı yükleme yapılması.

6. Yükleme sınırı markalarının ve/veya draft  markalarının yokluğu veya okunmalarının imkansız olması.

MARPOL Konvansiyonu Ek-I kapsamına giren konular :

1. Sintine seperatörü, yağ boşaltma monitör ve kontrol sistemi ve 15 ppm alarm cihazının yokluğu, ciddi arızaları veya gerektiği şekilde çalışmaması.

2. Slop / slaç veya sintine tanklarındaki boş kapasitenin yapılacak sefer için yetersiz olması.

3. Yağ kayıt jurnalinin olmaması.

4. İzinsiz sintine/slaç/slop  boşaltım devresi bulunması.

5. 13G (4) gereklerine veya 13G (7) kısmındaki alternatif gereksinimlerine uyulmaması. (Mevcut petrol tankerleri için çatışma veya karaya oturma durumunda deniz kirliliğinin önlenmesi kuralları)

MARPOL Konvansiyonu Ek-II kapsamına giren konular :

1. P&A el kitabının gemide olmaması.

2. Yükün kategorizasyonunun olmaması.

3. Yük kayıt jurnalinin olmaması.

4. ağ benzeri maddelerin gerekli kurallara uyulmadan taşınması.

5. İzinsiz boşaltım devresi bulunması.

 STCW Konvansiyonu kapsamına giren konular:

1. Gemi adamlarında yeterlik belgesi veya uygunluk onay belgesinin bulunmaması, geçersiz olması, veya uygunluk onay belgesi için başvuru yapıldığının bir belge ile ispatlanamaması halinde.

2. İdarenin minimum gemi adamı donatım şartlarına uyulmaması.

3. Seyir ve Mk. dairesi vardiya yapısı ve düzeninin idarece gemi için belirlenmiş vardiya şartlarına uymaması.

4. Güvenli seyir, güvenli radyo haberleşmesi veya deniz kirliliğinin önlenmesi hususlarında gerekli teçhizatı kullanmak için eğitilmiş ve yetkili kişilerin vardiyada olmaması.

5. Sefer  başlangıcında ilk vardiya ve sonraki vardiyalar için yeterince dinlenmiş  ve tüm bakımlardan göreve hazır vardiyacı personelin bulunmaması.

 Burada yazılan konvansiyon maddelerinden ayrı olarak, geminin alıkonmasını gerektirmeyen fakat PSC uzmanına yük işlemlerini durdurma yetkisi veren konular da vardır. Buna göre, geminin yük ile ilgili sistemleri, yük donanımı, yük teçhizatı gerektiği gibi çalışmıyor ise, tankerlerde atıl (inert) gaz sistemi düzgün çalışmıyorsa veya bakımı gerektiği şekilde yapılmamış ise PSCO,  bu konular düzeltilene ve güvenli hale getirilene kadar geminin yük operasyonlarını durdurabilir.  

Yukarıda verilen alıkonmayı gerektiren aksaklıklar listesi belli konularda örneklerin verilmesi için yazılmıştır.Alıkonmayı gerektiren eksiklikler, burada yazılanlar ile sınırlı değildir. Bu dizinin önceki bölümlerinde de belirtildiği gibi, önemli olan geminin teçhizat veya operasyon yönünden standart altı bulunmuş olmasıdır. 

Türk gemilerimizin liman devleti kontrolü sicili, maalesef dünyanın en kötü bayrakları seviyesindedir. Kara Liste’de hemen hemen tamamı “ucuz bayrak” dediğimiz ülke filoları yanında Türkiye gibi büyük ve önemli bir devletin deniz ticaret filosunun bulunması bizler için çok büyük bir ayıptır. Bugün, küçümsediğimiz ucuz bayrakların bile bir çoğu radikal önlemler ile filolarının sicillerini düzeltmek için büyük mücadeleler vermektedir. Çünkü sicili bozuk bir ülkenin tüm filosu iyi kötü gemi ayrımı yapılmadan her kontrol limanında en riskli kategoriye alınmakta, ve normalde kontrol edilmemesi gerekli gemiler bile incelenmektedir. Kontrol edilen gemi sayısı arttıkça bulunan eksiklikler de artmakta ve bu sarmaldan çıkmak zorlaşmaktadır. Ülkemizin  adına düşürdüğümüz bu lekeyi temizlemek, İdare, armatör, denizci olarak hepimizin onur borcudur. Kontrollerde gemilerimizde çok sayıda aksaklık bulunmasının altında, filomuzun yaşı, firmaların ekonomik gücü, yük bulma olanaksızlıkları, ekonomik krizler gibi düzeltilmesi zor birçok sebep bulunduğu doğrudur.Ancak, örneğin sintine seperatörünün kullanılmaması ve denize yağlı su basılmasının bu mali nedenlerle bir ilgisi yoktur. Burada değişmesi ve yenilenmesi gerekli olan şey kafa yapısıdır.Benzer olarak seyir haritalarının ve neşriyatının düzeltilmemesi, röle talimleri ve personel eğitimlerin yapılmaması, makine dairesinin temiz tutulmaması, çöp ve yağ kayıt jurnallerinin düzgün tutulmaması, zabitlerin ingilizce diline ve gemi operasyonuna vakıf olmamaları gibi eksikliklerin de hiçbirisi mali kaynaklı değildir.Çözüm, aslında çok kolay olup gemilerin dikkatli ve bilgili personel ile donatılması, planlı bakım tutum yapılması, kuralların özellikle operasyon gereklerine uyum, gemi ve personel belgelerinin tam olması gibi nispeten kolay düzeltilebilecek konularda dikkatli olmaktan geçmektedir. En azından bu kolayca düzeltilebilecek eksikliklerin giderilmesi konusunda yeteri kadar dikkatli olunması bile birçok gemimizin seferden alıkonmasını engelleyecektir. Ancak bunun için en üst  kontrol makamı olan devletten başlayan ve klas kuruluşu, donatan, kaptan, zabitan ve personel diye devam eden bir kontrol zinciri kurulması şarttır. Kendisini kontrol eden bir üst makam yeterli derecede duyarlı ve dikkatli değil ise sıralamadaki diğer mevkiler de sorumluluklarını aksatabilmektedir.Bu nedenle bu yazı dizisinde belirtilmiş konuları kontrol ederek gemilerimizin eksikliklerini hep birlikte gidermek, en azından azaltmak için elimizden geleni yapmak, Ülkemize ve Bayrağımıza ödememiz gereken borcumuzdur. 

Yazarın Diğer Yazıları

• Liman Atık Alım Tesisleri Yönetmeliği (Nisan 2004)

• Denizciliğimiz İlerleyecek (AB Desteği)-2. Bölüm (Mart 2004)

• Denizciliğimiz İlerleyecek (AB Desteği) 1.Bölüm (Şubat 2004)

• Deniz Kazalarının Araştırılması (Aralık 2003)

• MARPOL'u Kim Uygulayacak? Cezaları Kim Kesecek? (Eylül 2003)

• Liman Devleti Kontrolünde "Tutulma" ve "Gecikme" (Bölüm-3)(Haziran 2003)

• Liman Devleti Kontrolünde "Tutulma" ve "Gecikme" (Bölüm-2)(Haziran 2003)

• Liman Devleti Kontrolünde "Tutulma" ve "Gecikme" (Bölüm-1)(Mayıs 2003)

• Zararlı Antifouling Boyalarının Kontrolü Hakkında Uluslararası Sözleşme (Nisan 2003)

• MARPOL Atık Alım Tesisleri ve Ülkemizdeki Durum (Mart 2003)

• PSC'nin Neresindeyiz? (Şubat 2003)

• TÜRKİYE’DE LİMAN MASRAFLARI ve ÜCRET – HİZMET PROBLEMLERİ

• LİMANLARDA GÜVENLİK ÖNLEMLERİ