Denizciliğimiz İlerleyecek (AB Desteği)(1.Bölüm)

 Ülkemizin Avrupa Birliğine üyelik süreci içerisinde uyum çalışmaları gittikçe artan bir ivme ile devam etmektedir. Denizcilik konusunda en önemli uyum çalışmalarından birisi eşleşme (twinning) projesidir.2003 yılının Ocak ayında hazırlık çalışmalarına başlanan eşleşme projesi, genel olarak denizcilik sektörünü, esas olarak da denizcilik altyapısını AB seviyesine çıkartmak için geliştirilmiş bir çalışmadır. AB ne katılacak tüm aday ülkelerde benzerleri uygulanmış olan eşleşme projesinde aday ülke, kendisine  yapısal olarak en çok benzeyen AB ülkelerinden birisini eş olarak seçmektedir. Eş olarak seçilen ülke, aday ülkeye sektörle ilgili tüm konularda bir rehber görevi üstlenmekte, ülkenin tüm altyapısı, mevzuatı,  ve sektör hizmetleri rehber ülkenin gözetiminde ele alınmakta, ihtiyaçlar belirlenmekte, çözüm yolları geliştirilmektedir.

Denizcilik Müsteşarlığı, eşleşme ortağı olarak kendisine İspanya’yı seçmiş, 2003 yılı  Aralık ayı içinde AB Türkiye Temsilciliği tarafından da onaylanan proje yürürlüğe girmiştir. Toplam 21 aylık bir süreye yayılmış olan projede ülkemizin deniz güvenliği ve deniz çevresinin korunması temel hedef olarak belirlenmiştir. Bu genel amaç doğrultusunda 13  hedef ve 30 dan fazla görev belirlenmiş, çalışma takvimi çıkartılmış, İspanya’dan gelecek ve projeye katılacak 46 İspanyol uzmanın isimleri tespit edilmiştir. Tümü de İspanya denizcilik otoritesi, üniversiteler ve hukuk kuruluşları görevlileri olan yüksek tecrübeli bu görevliler, uzmanlık alanları ile ilgili projelerde ülkemiz yetkilileri ile birlikte çalışacaklardır.

Projenin temel hedefi kapsamında, öncelikle, bazı unsurları 60-70 yıl önce düzenlenmiş olan  Türk denizcilik mevzuatının IMO konvansiyonları ve AB müktesebatı ile uyumlu hale getirilmesi bulunmaktadır. Buna ek olarak da hazırlanan yeni mevzuatın etkili uygulanmasını sağlamak gelmektedir.Etkili uygulanma için Denizcilik Müsteşarlığının idari yapısının düzenlenmesi, teknik kapasitesinin ve lojistik imkanlarının arttırılması gerekli olup proje, mali ve teknik destek ile bu hedefe de belirlenen takvim sonunda  ulaşılmasını sağlamayı amaçlamaktadır.Projenin 13 hedefi aşağıda sıralanmış ve açıklanmıştır: 

1.Hedef:

Proje süresince üzerinde çalışılacak 13 hedeften birincisi güvenli deniz taşımacılığının geliştirilmesine destek sağlanması için planlama yapılmasıdır. Bunun için mevcut durum analiz edilecek ve bir başlangıç raporu hazırlanacaktır. Öncelikle Denizcilik Müsteşarlığının mevcut yapısı incelenecek, organizasyon yapısı, insan kaynakları, çalışanların niteliği ve yeterlikleri, lojistik (malzeme) durumu, denizcilikle ilgili alanlarda çalışan diğer kamu kurumları ve kuruluşlar ile olan ilişkiler gibi konular raporun ana yapısını oluşturacaktır.

Bayrak devleti kontrolü, klas kuruluşları ile ilişkiler, liman devleti kontrolü, gemi sicil işlemleri, arama kurtarma faaliyetleri, deniz kirliliğinin önlenmesi, gemi ve yük atıklarının liman tesislerince alınması işlemleri, deniz trafiğinin izlenmesi denizcilik, acentacılık, limancılık, pilotaj hizmetleri ve benzeri konuları da içeren hizmetlerin durumu incelenecek ve başlangıç raporuna yansıtılacaktır.

Sektörle ilgili olarak Türk deniz ticaret filosunun karakteristik özellikleri analiz edilecek, gemilerin tipleri, yaşları, tonajları, sefer sahaları, PSC istatistikleri gibi özelliklerine bakılacaktır. Tersanelere de benzer bir analiz yapılacak ve öncelikle verdikleri hizmetin tipi ve coğrafi dağılımları incelenecektir. Denizcilik sektörü ile ilgili yan sektörler ile limancılık sektörü de üzerinde çalışılacak konular içindedir.

1. hedefin çalışmaları eşleşme projesinin ilk üç ayı süresince devam edecektir.

 2.Hedef:

Türk deniz güvenlik mevzuatının, öncelikle de çerçeve kanunların ilgili AB mevzuatına uyumlu hale getirilmesidir.Çerçeve kanun ile öncelikle “deniz güvenlik kanunu” ve “deniz çevre koruma kanunu” geliştirilmesi kastedilmektedir. Bu hedefe ulaşılması amacı ile öncelikle İspanyol hukuk uzmanları Türk denizcilik mevzuatını tanımak zorundadır. Bu amaçla mevcut tüm mevzuatımızın İngilizce’ye tercüme edilmesi gerekecektir.Tercümeden sonra Türk mevzuatı ile AB mevzuatı hukukçular tarafından karşılaştırılacak, değiştirilmesi veya eklenmesi gerekli konular belirlenecektir. Belirlenen konular kapsamında Denizcilik Müsteşarlığının ilgili birimleri çerçeve kanunu güncelleme / yenileme çalışmalarını yapacaktır.

2. Hedef, projenin tüm 21 aylık süresi içine dönemler halinde yayılmış olarak toplam 8 aylık bir çalışma süresi içinde yürütülecektir.

3.Hedef

2. hedef ile benzer bir şekilde ikincil mevzuatın ( tüzükler ve yönetmeliklerin) ilgili AB mevzuatına uyumlu hale getirilmesidir. Deniz güvenliği ve deniz çevresinin korunması alanlarında detaylı düzenlemeler ikincil mevzuat ile yapılacaktır. İkincil mevzuat konusunda yönetmelik seviyesinde düzenleme yapılacak olan konular şu şekilde belirlenmiştir:

• Gemi denetim yöntemleri.

• Klas kuruluşlarının tanınması ve izlenmesi ile ilgili kanuni koşullar.

• Balıkçı gemilerinin güvenliği.

• Yolcu gemilerinin güvenliği.

• Denizde kullanılan teçhizatın test ve onay yöntemleri.

• Deniz kazalarının araştırılması.

• Deniz kazaları durumunda SOLAS ve MARPOL gereği rapor yöntemleri.

• Yağ kirliliği acil müdahale yöntemleri.

• Türk sularında tanker ve kimyasal tankerlerin sivil sorumlulukları konusundaki zorunlu sigorta yöntemleri.

• Liman devleti kontrolü organizasyonu.

• Gemi adamlarının çalışma koşulları

• Onay yöntemleri

• Gemi atıklarının alınması için liman hizmetleri.

• Deniz trafiği izleme ve gemi raporlama sistemleri.

 Çalışmalar için, yukarıda belirtilmiş konularda varsa mevcut mevzuat İngilizce’ye tercüme edilecek, uzmanlarca incelenecek, AB mevzuatı ile karşılaştırılacak, eklenmesi ve düzeltilmesi gerekli kısımlar belirlenecektir.Çalışmaların sonunda, düzeltme ve yeni mevzuat önerileri Denizcilik Müsteşarlığına sunulacaktır.Bu hedef, dönemlere yayılmış olarak toplam 10 ay süre içinde tamamlanacaktır.

4.Hedef:

Türk yetkililerine, henüz kabul edilmemiş IMO sözleşmelerinin onayı ve kabulü çalışmalarında destek verilmesidir.Öncelikle AB standartlarına uyum için kabul edilmesi gerekli olan IMO sözleşmeleri tespit edilecektir.Proje uzmanları, tespit edilmiş IMO sözleşmeleri hakkında detaylı rapor hazırlayacak, anlam, açıklama ve yaratabilecekleri muhtemel zorlukları hakkında devamlı bilgi verecek ve yardımcı olacaklardır.Hedef, proje süresi içine yayılmış olarak 10 aylık bir zaman diliminde başarılacaktır.

5. Hedef:

Denizcilik Müsteşarlığı bünyesi içinde çift dilli ( Türkçe-İngilizce) hukuki bir veritabanı dizayn edilmesidir.Diğer birçok projenin başarısında direk etkili olacak bu hedef için öncelikle mantıki yapı oluşturulacak daha sonra da sistem analistleri tarafından Denizcilik Müsteşarlığının bilgisayarları ve bilgisayar sistemi ile uyum sağlayabilecek bir program yazımı yapılacaktır.Veritabanı içinde AB müktesebatı, IMO sözleşmeleri ve kararları, ulusal mevzuat ve bunara ait bilgiler çift dilli olarak bulunacaktır. Veritabanına tüm liman başkanlıkları ve bölge ofislerinden bağlantı sağlanacaktır. Hedefin dizaynı için 2004 yaz aylarında 10 günlük bir çalışma yapılacaktır.

6.Hedef:

GSK surveyorları tarafından yürütülen  Bayrak Devleti denetiminin etkisini özellikle ana IMO konvansiyonlarının konuları olan SOLAS,MARPOL, LL, TONAJ69, STCW, ISM, IMDG, güvenli yükleme ve gemi dengesi konularında arttırılmasıdır. Öncelikle mevcut Bayrak Devleti denetimi yapısı incelenecek ve yurt dışında PSC tutulmalarının ana nedenleri, Türk deniz ticaret filosunun yapısı, tersaneler, GSK surveyorlarının sayısı ve yeterlikleri, eğitimleri, limanlardaki dağılımları, sahip oldukları teçhizatlar gibi faktörler analiz edilecektir.Bu çalışmalara Türk denizcilik üniversitelerinden uzmanlar da katılacaktır.

Eğitim ve bilgi seviyesinin yükseltilmesi amacı ile GSK surveyorları ve liman başkanları için teorik ve pratik amaçlı eğitim seminerleri düzenlenecek, belli sayıda surveyor İspanyol eğitim kuruluşlarında “eğitimcilerin eğitimleri” konulu çalışmalarda bulunacaklardır. Daha sonra bu surveyorlar diğer surveyorların eğitimlerinde görev alacaktır. Yine belli sayıda GSK uzmanı Paris MoU sekreteryasında ve Rotterdam limanında pratik eğitimlere yollanacaktır.Başka gruplar halinde GSK surveyorları da İspanyanın değişik limanlarında pratik gemi denetim eğitimlerine katılacaklardır.

Çalışmaların analizinden sonra ideal bir Bayrak Devleti yapılanması için organizasyon, surveyorların sayısı, limanlara dağılımları ve çalışma yöntemleri konularını da düzenleyen bir yapılanma önerisi geliştirilecek ve Denizcilik Müsteşarlığına sunulacaktır.

Surveyorların denetimleri sırasında ihtiyaçları olan teknik araç gereç konusunda çalışmalar yapılacak ve teminleri için öneride bulunulacaktır.   

GSK sisteminin islahı çalışmaları projenin 2004 yılı sonbahar aylarındaki bölümünde ele alınacaktır.

Hedef 7:

Denizcilik Müsteşarlığının klas kuruluşlarını izleme kapasitesinin yükseltilmesidir. Türk yetkililerine, klas kuruluşlarının yetkilendirilmesi, izlenmesi ve kontrol edilmesi için etkili bir mevzuat hazırlanması konusunda yardım edilecektir. Bunun için öncelikle klas kuruluşlarının geleneksel çalışma yöntemlerinin çok iyi bir şekilde bilinmesi ve Denizcilik Müsteşarlığı kapasitesinin izleme ve kontrol konularında yükseltilmesi prensiplerine dayalı olarak çalışmalar yapılacaktır.3. hedef kapsamında da belirtildiği gibi etkili ve uygulanabilir bir mevzuat geliştirilmesi, Denizcilik Müsteşarlığı ilgili birimlerinin klas kuruluşlarının çalışma şekilleri hakkında bilgilendirme seminerleri ve Denizcilik Müsteşarlığı üst yönetici kadrosunun AB içindeki klas kuruluşları ile ilgili mevzuat hakkında bilgilendirilmeleri seminerleri bu hedefe ulaşmak için yapılacak çalışmalar arasındadır. Proje iki yıl içine yayılmış dönemler halinde yürütülecek ve 2005 yılı sonbaharında tamamlanacaktır.

 Yazının 2. Bölümü için Tıklayınız.

Yazarın Diğer Yazıları

• Liman Atık Alım Tesisleri Yönetmeliği (Nisan 2004)

• Denizciliğimiz İlerleyecek (AB Desteği)-2. Bölüm (Mart 2004)

• Denizciliğimiz İlerleyecek (AB Desteği) 1.Bölüm (Şubat 2004)

• Deniz Kazalarının Araştırılması (Aralık 2003)

• MARPOL'u Kim Uygulayacak? Cezaları Kim Kesecek? (Eylül 2003)

• Liman Devleti Kontrolünde "Tutulma" ve "Gecikme" (Bölüm-3)(Haziran 2003)

• Liman Devleti Kontrolünde "Tutulma" ve "Gecikme" (Bölüm-2)(Haziran 2003)

• Liman Devleti Kontrolünde "Tutulma" ve "Gecikme" (Bölüm-1)(Mayıs 2003)

• Zararlı Antifouling Boyalarının Kontrolü Hakkında Uluslararası Sözleşme (Nisan 2003)

• MARPOL Atık Alım Tesisleri ve Ülkemizdeki Durum (Mart 2003)

• PSC'nin Neresindeyiz? (Şubat 2003)

• TÜRKİYE’DE LİMAN MASRAFLARI ve ÜCRET – HİZMET PROBLEMLERİ

• LİMANLARDA GÜVENLİK ÖNLEMLERİ