|
Seyir Defteri |
|
Boğaz’da son kazalar |
 |
|
Cahit İstikbal
|
Önce şiddetli lodos fırtınası suları
Karadeniz’e doğru yığdı; hemen arkasından rüzgar poyraza döndü ve
Karadeniz’e sıkışmış sular poyrazın da etkisiyle büyük bir hızla Marmara’ya
akmaya başladı. Akarken de İstanbul Boğazı’nın kıvrımlı yapısı ve Kuzeyden
Güneye derinliğinin azalması nedeniyle şiddetli girdaplar ve anaforlar
yarattı. Kandilli’nin meşhur şeytan akıntısı gemiler için tam bir tuzak
haline geldi. Şubat ayı içerisinde bu olumsuz koşullar nedeniyle
İstanbul Boğazı’nda çeşitli kazalar oldu.
Son kaza, önceki akşam, yani 17 Şubat 2003
akşamı saat 2050 sıralarında meydana geldi. Sea Patron adlı
gemi, orta boy bir kuru yük gemisi. 10253 Gros Tonajı ve 145 metre boyu var.
Gemi, Perili Köşk’ü geçtikten sonra Aşiyan Feneri önlerinde Marmara’dan
Karadeniz’e çıkmakta olan 4500 Gross Tonajlı Majestic-K adlı gemiyle
karşılaştı. Majestic-K tam yolla seyretmesine rağmen; karşı yönden 6 knots
(Deniz Mili/Saat) yani saatte yaklaşık 12 Km hızla akan akıntı
nedeniyle güçlükle yol alıyordu. Kılavuz Kaptan almamıştı; kılavuz kaptan
almış olsaydı, belki de süratinin düşüklüğü ortaya çıkacak ve gemi
döndürülecekti. Kimbilir, belki de bı yüzden almamıştı. Majestic-K, Kandilli
önlerinde bir de şeytan akıntısı ile karşılaşınca büsbütün cin çarpmışa
döndü; karşı yönden gelen Sea Patron adlı geminin önüne sürüklenmeye
başladı. Sea Patron meşhur Yılanlı Yalı'nın önlerine doğru kaçarak kazadan
kaçmaya çalıştı, Majestic-K'den kurtuldu ancak bu kez de Bebek Koyuna girdi,
çatışmayı engellemek için yaptığı manevra dümen stabilitesini bozmuştu,
bir daha kendini toparlayamadı; karaya çıktı.
Buraya kadar kazanın kısaca anlatımını yaptık.
Ancak bu kazadan her kesimin kendine göre çıkarması gereken dersler var.
Yanıtlanması gereken sorular var. Boğaz’ın akıntıları o kadar tehlikelidir
ki, Antik çağlarda bile Altın Post’un peşine düşüp Kolkhis’e giderken
İstanbul Boğazı geçişinde Jason’ın karşılaştığı güçlükler efsanelere konu
olmuştur. Bu geçiş esnasında Jason’un kılavuz kaptan aldığı (Deniz Tanrısı
Poseidon) da efsanede yerini almıştır. Bugün artık güçlü ve modern gemiler
var; ne var ki, onlar da Boğaz’ın tehlikeli akıntılarıyla başa çıkmakta
zaman zaman güçlük çekebiliyorlar. Tıpkı Majestic K gemisinin Kandilli
Dönüşünde yaşadığı zorluklar gibi.
Boğazlarda seyir güvenliğinin arttırılması
için neler yapılması gerektiği konusundaki görüşlerimizi, bugüne kadar pek
çok platformda dile getirdik. Tarihe kayıt düştük. Bunlardan yapılanlar
oldu, yapılmayanlar oldu. Ancak yapılanların pek az, hala yapılması
gerekenlerin ise çok fazla olduğunu söylersek abartmış olmayız.
Söylediklerimizden veya söyleyeceklerimizden kimse suçlama veya karalama
çıkartmasın. Amacımız, Boğaz’ın ve İstanbul’un güvenliğinin gemi
geçişleriyle riske sokulmasının önüne geçilmesidir. Bu nedenle bütün
eleştirilerimizin bu kutsal amaca yönelik yapıcı uyarılar olarak algılanması
en büyük dileğimizdir.
Kısaca bir kez daha özetleyelim:
-Boğazlarda hizmet veren BÜTÜN kurumlar çağdaş
teşkilat yapısına kavuşturulmalı, hizmetlerden elde edilen kazançlar
yapılması gerektiği ölçüde yatırıma dönüştürülmeli, modern araç ve
gereçlerden yararlanılmalıdır.
-Boğazlardan geçişlerde yapılan geçiş
planlamasında gemilerin tipleri, boyları ve HIZLARI dikkate alınmalıdır. Bu
planlamada DENİZ HIZI (Sea Speed) değil MANEVRA HIZI (Maneouvring Speed)
esas alınmalıdır.
-Akıntı hızı 4 Knots’un üzerine çıktığında ve
sular seyir için tehlikeli hal aldığında Boğaz’da tek yönlü geçiş tesis
edilmelidir. Bu konuda TRAFİK KONTROL ve KILAVUZLUK Teşkilatları eşgüdüm
içerisinde olmalıdırlar.
-Boğazlarımızda yoğunlaşan “Düşük Standartta
Gemiler” sorununun çözümüne yönelik olarak; bütün gemilerin boğaz geçiş
performanslarının kaydedildiği bir “database” mutlaka oluşturulmalıdır. Yine
bu amaçla “Karadeniz MOU” nun etkinliği arttırılmalıdır. Karadeniz bir gemi
çöplüğü olmuştur.
-Boğazlardan geçişte tutturulan %40 lık
kılavuzlu gemi oranı yeterli değildir. Eğer karşı yönden gelen gemide
kılavuz kaptan yoksa, kazalar her zaman önlenilemeyebilmektedir. Bu nedenle
kılavuz kaptan alan gemilerin oranı arttırılmalıdır.
Majestic-K adlı gemiyi araştırdığımda karşıma
İngiltere-Londra kökenli bir firma çıktı. Firmanın on üç gemisi var. Bütün
gemiler yaşlı gemiler ve hepsi Karadeniz-Boğazlar bölgesinden sık geçiş
yapan gemiler. Acaba bütün bunlar rastlantı mı? Bu gemiler Londra şehrinin
limanına acaba uğrayabiliyorlar mı?
Gündüz trafiğine yapılan kısıtlamalar sonrası
gece geçişlerinde sıkışma yaşanacağı konusunda önceden uyarılar yapmıştık.
Belki meteorolojik koşulların uygun olduğu yaz mevsiminde bu tam olarak
ortaya çıkmadı ama, koşullar ağırlaştıkça görüyoruz ki, çift yönlü gece
trafiğinde de yoğunluk arttıkça kaza riski ciddi oranda artmaktadır.
Boğaz kıyısında yaşamayı kabusa dönüştürmeden
geçen gemilerin kalitesini verilen hzimetlerin kalitesiyle birlikte
yükseltmek için bütün yetkilileri elele vermeye ve işbirliğine çağırıyoruz.
Yazarın diğer yazıları:
Yazıların her hakkı yazara aittir. Kaynak
gösterilmek suretiyle alıntı yapılabilir.©
Cahit İstikbal
|
|
erduy erseçenler ALLAH RAHMET EYLESİN
ali sorusorarkaçar deniz kazaları hakkında vermeemiş oldugunuz bilgiler için teşekkürler
murat gül bence boğazdan geçmelerine |
|
