HÜRRİYET: RUSYA, BAKU-CEYHAN'DA KAYBETTİ...

"Rusya Dışişleri Bakanlığı, BTC petrol boru hattı projesine karşı verdiği mücadeleyi sürdürüyor. Geçtiğimiz günlerde Dışişleri Bakan Yardımcısı (şimdiki Enerji Bakanı) Viktor Kalyujnı, Rus tankerlerinin İstanbul ve Çanakkale boğazlarından geçişini sağlamak için bir kez daha Türkiye'ye baskı yaptı."

BAKÜ, 11/03(BYE)--- Tirajı günde 2 bin 500 olan muhalefet eğilimli Hürriyet gazetesinin 11 Mart 2004 tarihli sayısında, Müşfik imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan makalenin çeviri şöyledir:
 

Rusya'nın İnternet medyasında Kremlin'in Hazar bölgesindeki petrol projelerini ve Türkiye ile ilişkilerini eleştiren yazılar yayınlanmaya başlandı. Vladimir Putin'in I. Petro dönemini geri getirme politikasını eleştiren basın, bu adımların Rusya'yı uçuruma sürüklediğini bildirdi. Konuyla ilgili olarak yayınlanan makaleler arasında Nikolay Silayev'in, "Rusya Bakü-Ceyhan'da kaybetti" makalesi dikkati çekiyor:
 

Durumun düzeltilmesi için vaktin hala geç olmadığını kaydeden yazar, Rusya'ya acilen Hazar bölgesinde hakimiyet politikasından vazgeçme çağrısında bulunarak şöyle diyor: "Rusya Dışişleri Bakanlığı, BTC petrol boru hattı projesine karşı verdiği mücadeleyi sürdürüyor. Geçtiğimiz günlerde Dışişleri Bakan Yardımcısı (şimdiki Enerji Bakanı) Viktor Kalyujnı, Rus tankerlerinin İstanbul ve Çanakkale boğazlarından geçişini sağlamak için bir kez daha Türkiye'ye baskı yaptı."
 

Yazar, bu olayı Türklerin gaddarlıkları ile ilişkilendirmeye çalışmış olsa da, gelecekte bu boğazlardan Rusya'nın petrol ihraç etme çabalarını önemsiz bulduğunu ifade ederek, "Hazar petrolünün ihracı bu hızla artmaya devam ederse, (yalnız Kazakistan'ın petrol üretimi bazı hesaplamalara göre, 2015 yılına kadar üç kat artacak) hiçbir boğaz bu yükü kaldıramaz." diye belirtiyor.
 

Petrol boru hatları konusunda Rusya ve Türkiye arasında son 10 yıllık dönemde süregelen çekişmeden söz edilen makalede, Kremlin'in tehditleri başarısız ve sonuçsuz tehditler olarak değerlendiriliyor. Makalede devamla şu ifadeler yer alıyor: "Biz ayrılıkçı Kürtlerle yakın ilişki içerisinde olduk. Azerbaycan ve Türkmenistan'ı Hazar Denizi'ndeki bazı petrol yatakları yüzünden hilekarca birbirinden ayırdık. Kıbrıs'a S-300 füzelerini konuşlandırmaya çalıştık. Bütün bunlar, Rus petrolünün ihraç yollarının Türkiye'den geçtiğini unuttuğumuz için eğlenceli bir oyunu anımsatıyordu, oyun bitti. Türkiye bütün boru hatlarını ele geçirdi. Şimdi ne yapılması gerektiğini düşünmeliyiz. Bir şey çok açık: Eski mantıkla hareket edersek, köşeye sıkışırız. Türkiye'ye cevap veremiyoruz. Eğer herhangi biri çıkıp da, petrol naklinin boğazlar yoluyla yapılmaya devam edeceğini iddia ederse, bunu ciddiye almak mümkün değil. Eğer bir petrol boru hattı yapımına ihtiyaç var idiyse, bu boru hattı artık yapılmaktadır."
 

Silayev Rus dış politika yönetiminin Türkiye'yi düşman ilan etmesini tenkit ediyor. Yazar, çıkış yolu olarak Türkiye'yle iyi ilişkiler kurulmasını öneriyor. "Rus dış politikasında ciddi değişikliklere gidilmeli ve bu yenilenmeye ilk olarak Türkiye'yle ilişkilerden başlanmalıdır" yorumunda bulunan yazar devamla şöyle diyor: "Tutumumuzu değiştirerek dış politikada Türkiye'ye yönelik iyi bir konuma gelmeliyiz. Peki BTC ile nasıl mücadele etmeliyiz? sorusunun yanı sıra, şöyle bir soru daha ortaya çıkıyor. Ne yapmalıyız ki, boru hatları Rusya için daha verimli olsun? Birinci sorunun cevabı, 'BTC'ye ortak olmamız daha doğru olurdu' şeklinde verilebilir. Ortaklık çeşitli şekillerde yapılabilir. Boru hattını yapanlar, sürekli olarak mali sıkıntılarla karşı karşıya kalıyorlar. Bunlar, Rus petrol şirketleri tarafından finanse edilebilir."
 

Makalede Rusya'nın petrol ihracatıyla ilgili sıkıntılarından çıkış yolu olarak, Türkiye ile ortak petrol projelerinin hayata geçirilmesi öneriliyor. Yalnız petrol alanında değil, her alanda Rusya ile Türkiye'nin ortak siyasi ve ekonomik çıkarlarının iyice belirgenleştiğini ifade eden yazar yazısını şu şekilde sonlandırıyor. "BTC'nin yapımıyla en çok Türkiye, Azerbaycan ve Kazakistan ilgilenmektedir. Bu ülkeler boru hattını Rusyasız inşa etmek istiyorlar. Ancak böyle bir kısıtlama olmasa, ilişkilerimiz daha iyi olur, Rusya'dan para kazanabilir ve siyasi yakınlık görebilirler. Türkiye'yle mevcut ekonomik ilişkilerimiz öyle bir noktadadır ki, ciddi bir siyasi münakaşa doğması halinde, dikkate değer ekonomik kayıplar söz konusu bile olamaz. Her iki ülkenin temel ihracat ürünleri mukayese bile edilememesine rağmen, hem Rusya, hem de Türkiye Avrupa pazarına girmek istiyor. Rusya'nın metal üretimi ile Türkiye'nin ayakkabı üretimi mükayese edilemez. Bu nedenle de bu iki ülkenin siyasi alanda da yakınlaşması, Rusya'nın çıkarları açısından önem arz ediyor. Tarihi anlaşmazlıkları bir kenara koyduğumuzda, çok sayıda ortak noktamız olduğu ortaya çıkar. Türkiye'deki terör eylemleri bu ülkenin de Rusya gibi radikal İslamdan zarar gördüğünü ortaya çıkardı. Türkiye de bizim gibi Avrupa ve ABD'yle ilişkilerini yoluna koymaya çalışıyor. Bu ülkelere bağımlı olmak istemiyor. Biz çoktan beri ayrılıkçı Kürtlerle itibarlı bir işbirliği kurmuşuz, Türkler de Çeçenistan yönetimiyle. Çok şeyin değiştiği zamanımızda (teröristler artık Türklerin kendilerini de tehdit ediyorlar. Kürtler ise tam olarak ABD'nin kontrolüne girmiş durumdalar) ister istemez ilişkilerimizi de değiştirmenin zaruretiyle ilgili fikirler seslendirilmeye başlandı.