THE GUARDIAN
DÜNYA BANKASI TARTIŞMALI HAZAR BORU HATTIPROJESİNİ DESTEKLEYECEK

Basına sızan bir rapora göre, İngiliz petrol devi BP öncülüğünde, stratejik açıdan büyük önem taşıyan devasa bir boru hattının yapımına ilişkin tartışmalı proje ciddi boyutta bir mali destek almak üzere.

ANKARA, 30/10(BYE)--- İngiltere'de çıkan The Guardian gazetesinin 29 Ekim 2003 tarihli sayısında, Rob Ewans-Owen Bowcott imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yer alan haberin çevirisi şöyledir:

Basına sızan bir rapora göre, İngiliz petrol devi BP öncülüğünde, stratejik açıdan büyük önem taşıyan devasa bir boru hattının yapımına ilişkin tartışmalı proje ciddi boyutta bir mali destek almak üzere.

Projeye dönük yaygın eleştirilere karşın Dünya Bankası yarın, Hazar Denizi'nde Bakü'den (Azerbaycan) başlayıp Gürcistan üzerinden Ceyhan'a (Türkiye) uzanacak bir boru hattının yapımını projelendiren konsorsiyuma 250 milyon dolar kredi verilmesini onaylamak üzere bir toplantı yapacak.

Söz konusu boru hattı projesine karşı yürütülen ve merkezi İngiltere olan uluslararası protesto kampanyası, 1000 mil uzunluğundaki yeraltı boru hattının çevreye zarar vereceği, etnik gerginlikleri tırmandıracağı ve küresel ısınmayı hızlandıracağı iddialarına dayanıyor.

Protestocular, hazırladıkları 220 sayfalık bir dosyada, projenin, Dünya Bankası'nın kredi koşullarını 173 şekilde ihlal ettiğini ileri sürdüler.

ABD, sorunlu Orta Doğu'nun petrolüne bağımlılığını azaltmak amacına hizmet edecek önemli bir rota olarak gördüğü bu boru hattının yapımını destekliyor. Bu sayede Novorrossiysk limanına uzanan alternatif bir boru hattını destekleyen Ruslar, büyük miktarlardaki petrolden uzak tutulacak.

Sızan rapora göre, Dünya Bankası organı Uluslararası Finans Kurumu (IFC) yetkilileri, yönetim kuruluna, finansman planı açısından önemine işaret ettikleri bu kredinin onaylanmasını salık verdiler.

Nihai kararı verecek olansa, dünyanın pekçok ülkesinden hükümet temsilcilerinin oluşturduğu IFC yönetim kurulu. İngiltere Uluslararası Kalkınma Bakanı Hilary Benn ise, İngiltere'nin oyunun ne yönde olacağı konusunda hala kesin bir şey söyleyemiyor. IFC, gelişmekte olan ülkelerde özel sektör projelerine yönelik yatırımlardan sorumlu bir kurum.

Söz konusu raporu ele geçiren Bakü-Ceyhan karşıtı kampanyanın sözcüsü Anders Lustgarten, "Bu rapor, IFC'nin asıl niyetinin, petrol şirketlerinin işini kolaylaştırmak olduğunu açıkça ortaya koyuyor... Irak'ın yeniden yapılanması için zaten heryerde yardım bütçeleri ayrılıyorken neden bir de petrol şirketleri ve ABD'nin Hazar Denizi üzerindeki çıkarları için daha fazla para ödeyelim ki?" diyor.

Sızan raporda, sağlam bir gerekçesi olduğu belirtilen proje, petrol gelirleri sayesinde yoksulluğun azaltılmasına yarayacak büyük bir fırsat olarak değerlendiriliyor. "Bu gelirlerin ihtiyatlı kullanımı" sayesinde milyonlarca doların boru hattı boyunda yaşayan halkların gereksinimlerini karşılamak üzere aktarılabileceğinin ifade edildiği raporda ayrıca, projenin övgüye değer bir şeffaflıkta, "çevre, toplumsal güvenlik ve siyaset açısından uygun bir çerçevede" yürütüldüğü belirtiliyor.

Ne var ki Bakü-Ceyhan karşıtı kampanyayı yürütenler, IFC yetkililerini, boru hattına ilişkin yanıltıcı bir tablo ortaya koymak ve pekçok riskinden söz etmemekle suçluyorlar.

Projeye karşı çıkan bir diğer grup Corner House'dan Nicholas Hildyard da, "Raporda, Türkiye'de PKK’nın tek taraflı ilan ettiği ateşkesi kaldırdığı ve gelecekte özellikle boru hatlarını hedef alacağını açıkladığından hiç söz edilmiyor" diyor ve ekliyor: "IFC yönetim kurulu kesinlikle şunu bilmelidir ki, bu, yatırımlarını yakıp kül edecek bir fırsattır."

Avrupa Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Bankası 11 Kasım'da 250 milyon dolarlık benzeri bir kredinin serbest bırakılması konusunda karar verecek.

(Başbakanlık Basın, Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü Web Sayfalarından Alıntıdır)